ကရင္လူမ်ိဳးတို.၏ ရိုးရာပြဲေတာ္မ်ား
KNU တပ္မဟာ (၇) မွ DKBA ကို လယ္ပယ္ဟယ္ဂြင္တြင္ ေျပာက္က်ားစစ္ဆင္ တုိက္ခိုက္
KNU တပ္မဟာ (၇) မွ DKBA ကို လယ္ပယ္ဟယ္ဂြင္တြင္ ေျပာက္က်ားစစ္ဆင္ တုိက္ခိုက္
KNU တပ္မဟာ (၇) မွ DKBA ကို လယ္ပယ္ဟယ္ဂြင္တြင္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ၊ ၂၈ ရက္ေန႔ နံနက္ ၉ နာရီမွာ ေျပာက္က်ားစစ္ဆင္ တုိက္ခိုက္ခဲ့ပါတယ္။
တိုက္ပြဲျဖစ္တာ ၁၅ မိနစ္ေလာက္ၾကာပါတယ္။ DKBA ၉၉၉ ဘက္မွ ၅ ေယာက္က်ဆံုးၿပီး ၁၅ ေယာက္ ဒဏ္ရာရခဲ့ပါတယ္။ KNU ဘက္ကေတာ့့ ဘယ္သူ႔မွေတာ့ ထိတယ္ဆိုတဲ့ အသံ မၾကားရဘူး။ ထုိင္းနယ္ေျမထဲကို လက္နက္ႀကီးမ်ား က်ေရာက္ေပါက္ကြဲခဲ့ပါတယ္။
အခုတိုက္ပြဲျဖစ္တဲ့ေနရာက အရင္လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ လေလာက္ကတည္းက DKBA နဲ႔ နအဖတို႔က သိမ္းထားတဲ့ေနရာျဖစ္ပါတယ္။ ယခုအခ်ိန္ထိ အဲဒီေနရာေတြမွာ DKBA ေတြဟာ ေန႔စဥ္ KNU မွ ေျပာက္က်ားပစ္တာကို ခံေနရၿပီး ေန႔တုိင္း တရက္ကို အနည္းဆံုး ၁ ေယာက္ ၂ ေယာက္က ဒဏ္ရာရေနပါတယ္။ ထုိင္းေျမထဲကို DKBA ဘက္ မွပစ္ခတ္တဲ့ လက္နက္ႀကီးက်ည္ဆံေတြ က်ေရာက္ေပါက္ကြဲတာေၾကာင့္ ထုိင္းရြာသား ေတြဟာ အထူးစိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။
တုိက္ပြဲျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာအနီးက ရြာသားတဦးေျပာျပတာက …
“တိုက္ပြဲဟာ ၁၅ မိနစ္ေလာက္ၾကာတယ္ေလ။ တိုက္ပြဲျဖစ္ၿပီး DKBA ဘက္မွ ထိုင္းနယ္ေျမထဲကို လက္နက္ႀကီးနဲ႔ ၃ ခ်က္လွမ္းပစ္ခဲ့ပါ တယ္။ DKBA ၉၉၉ ဘက္မွ ၅ ေယာက္က်တယ္ ၁၅ ေယာက္ ဒဏ္ရာရတယ္။ KNU ဘက္ကေတာ့့ ဘယ္သူ႔မွေတာ့ ထိတယ္ဆိုတဲ့အသံ မၾကားရဘူး” လို႔ ေျပာျပပါတယ္။
အခုတိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတဲ့ ေနရာဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ဇြန္လ (၂) ရက္ေန႔က စတင္ၿပီးေတာ့ နအဖႏွင့္ DKBA ပူးေပါင္းတပ္ဖြဲ႔ေတြ KNU တပ္မဟာ (၇) ဘားအံခ႐ုိင္ေဒသကို အလံုးအရင္းနဲ႔ တလနီးပါးခန္႔ ထိုးစစ္ဆင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီစစ္ဆင္ေရး ၁ လအၾကာ ဇူလိုင္လလည္ေလာက္မွာ KNU က စခန္းကို ဆုတ္ခြာေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီတိုက္ပြဲဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လ နအဖနဲ႔ DKBA တလၾကာ ပူးေပါင္းစစ္ဆင္ေရးအၿပီး KNU ဘက္ကေန စခန္းကို ေရွာင္ထြက္ေပးၿပီးေတာ့မွ ျပန္ျဖစ္တဲ့ ပထမဦးအႀကိမ္ တိုက္ပြဲပါ။
ေန႔သစ္မီဒီယာ
post by Saturday, August 29, 2009
The Karen bronze drums of Burma
The Karen bronze drums of Burma
The Karen bronze drums of Burma Book 
(Click Here)
ေကအန္ယူ တပ္မဟာ (၆) ကုိ ထိုးစစ္ဆင္မည့္သတင္း
နအဖစစ္တပ္ႏွင့္ တုိးတက္ေသာဗုဒၶဘာသာ ကရင္အမ်ဳိးသားတပ္မေတာ္ (ဒီေကဘီေအ) တုိ႔က ကရင္ျပည္နယ္၊ ဘုရားသုံးဆူေဒသရွိ ေကအန္ယူ တပ္မဟာ (၆) နယ္ေျမအား လာမည့္စက္တင္ဘာလဆန္းတြင္ စတင္ထုိးစစ္ဆင္ေတာ့မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဘုရားသုံးဆူနယ္စပ္ရိွ ကရင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေကပီအက္ဖ္အဖြဲ႔က ေျပာသည္။
လာမည့္ ထုိးစစ္ဆင္မႈတြင္ ဒီေကဘီေအတပ္ဖြဲ႔မွ စစ္ေၾကာင္း (၃) ေၾကာင္းအနက္ လြန္ခဲ့သည့္ (၄) လခန္႔က ေကအန္ယူမွ ခြဲထြက္သြားၿပီး ဒီေကဘီေအထံ ေရာက္ရွိေနသည့္ တပ္ခြဲမႉးအဆင့္ရွိ ဘုိဘုိထြန္းက စစ္ေၾကာင္းတေၾကာင္းကုိ ဦးေဆာင္မည္ဟု ေကပီအက္ဖ္ ထိပ္ပုိင္းအရာရွိတဦးက ေျပာသည္။
၎က “ဘုိဘုိထြန္းက ဒီတပ္မဟာ (၆) နယ္ေျမကုိ ကြၽမ္းက်င္တယ္လုိ႔ေတာ့ သိရတယ္။ အခု ဘုရားသုံးဆူကုိ ေရာက္ေနၿပီ။ ဒီစစ္ဆင္ေရးမွာလည္း နအဖတပ္ေတြက ေနာက္ကေန လုိက္ျဖည့္တာေလာက္ပဲ ပါမယ္။ ဒီစစ္ေၾကာင္း (၃) ေၾကာင္းစလုံးကုိ ဒီေကဘီေအက ဗုိလ္ႏႈတ္ခမ္းေမႊးက ဗ်ဴဟာမႉးအေနနဲ႔ ကုိင္တြယ္မယ္။ အရင္ဆုံး ဘုရားသုံးဆူနဲ႔ (၂၄) မုိင္ေလာက္မွာရွိေနတဲ့ မဲကသာရြာကုိ ရဖုိ႔ လုပ္ၾကလိမ့္မယ္” ဟု ေခတ္ၿပိဳင္သုိ႔ ေျပာၾကားသည္။
ဘုရားသုံးဆူေဒသ ေတာတြင္းမွ သစ္မ်ားအား ၾသဂုတ္လကုန္ပုိင္းတြင္ အၿပီးထုတ္ယူထားၾကရန္ ဒီေကဘီေအက ၫႊန္ၾကားထားသည္ဟုလည္း ၎အဖြဲ႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းလုပ္ကုိင္ေနသူ စီးပြားေရသမားမ်ားက ေျပာသည္။
ယခုစစ္ဆင္ေရးတြင္ ဒီေကဘီေအ၏ ေရွ႕တန္းစစ္ေၾကာင္း (၁) တပ္ခြဲမႉး ဘုိဘုိထြန္းအဖြဲ႔က ဘုရားသုံးဆူ၊ ေက်ာက္ဖလူး၊ မအူ၊ ေတာင္ေပါက္၊ ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီးသုိ႔ ထုိးေဖာက္မည္ျဖစ္ၿပီး ဒီေကဘီေအတပ္ရင္း (၉၀၇) အား ဦးေဆာင္မည့္ တပ္ရင္းမႉး ေနာ္တရာ၏ စစ္ေၾကာင္း (၂) က ကြၽန္းေခ်ာင္း၊ မဲကသာ၊ ေတာင္လပ၊ ႀကဳိက္ဒုန္လမ္းေၾကာင္းတြင္ တာဝန္ယူမည္ျဖစ္ကာ ဘုရားသုံးဆူ၊ ဝဲကႏုိင္၊ ဖားျပ၊ က်ဳံခဝန္၊ တခြန္တုိင္လမ္းေၾကာင္းအား ဒီေကဘီေအတပ္ရင္း (၉၀၆) က ဗုိလ္ေက်ာ္ေက်ာ္က ဦးစီးမည္ဟု ေကအန္ယူ တပ္မဟာ (၆) တပ္ရင္း (၁၆) မွ အရာရွိတဦးက အတည္ျပဳေျပာဆုိသည္။
ယင္းအရာရွိက “နအဖတပ္ရင္းေတြကုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔မသိေသးဘူး။ ဒီေကဘီေအေတြကပဲ ေရွ႕တန္းက ပါမယ္ဆုိရင္ေတာ့ တုိက္ပြဲက အႀကီးအက်ယ္ ျဖစ္ဖုိ႔မရွိဘူး ခင္ဗ်။ ဒီနယ္ေျမမွာ က်ေနာ္တုိ႔က ခံစစ္အေသခ်ထားတဲ့စခန္းေတြ မရွိဘူးေလ။ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ အဓိကရန္သူ နအဖကုိပဲ ေျပာက္က်ားစစ္ဆင္ေရးနဲ႔ တုိက္မွာပါ” ဟု ေျပာသည္။
ထုိသုိ႔ ထုိးစစ္ဆင္ခ်ိန္တြင္ ဘုရားသုံးဆူၿမဳိ႕အား ေကအန္ယူမွ ဝင္ေရာက္စီးႏွင္းမည္ဟု သတင္းမ်ားထြက္ေပၚေနၿပီး ဘုရားသုံးဆူၿမဳိ႕ေပၚ စခန္းမ်ားအား ကာကြယ္ရန္ ဒု -ဗုိလ္မႉးႀကီး ျမတ္ထြန္းေအး ဦးစီးသည့္ ခမရ (၂၈၃) အျပင္ ေလွဆိပ္ဂိတ္ ကြၽန္းေခ်ာင္းတြင္ တပ္စြဲထားသည့္ အင္အား (၄၀) ေက်ာ္ရွိ ၎လက္ေအာက္ခံတပ္ကုိလည္း ဘုရားသုံးဆူၿမဳိ႕သုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕ထားေၾကာင္း သိရသည္။
The loyal Karens of Burma Book and The Karen People of Burma Book
The loyal Karens of Burma Book
The loyal Karens of Burma Book(Click Here)
The Karen People of Burma Book
The Karen People of Burma Book(Click Here)
ကရင္ႏွင္႔ကရင္႔ရုိးရာ၀တ္စားဆင္ယင္မႈမ်ား
ကရင္ႏွင္႔ကရင္႔ရုိးရာ၀တ္စားဆင္ယင္မႈမ်ား
ကရင္လူမ်ဳိးမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လူဦးေရအားျဖင္႔ (၄) သန္းေက်ာ္ရွိေနၾကၿပီး ေနရာေဒသႀကီး (၃) ခုတြင္ေနထိုင္ၾကသည္။ ၄င္းတို႔မွာ (၁) ဧရာ၀တီျမစ္၀ွမ္း၊ စစ္ေတာင္းျမစ္၀ွမ္း၊ သံလြင္ျမစ္၀ွမ္းႏွင္႔ တနသၤသာရီကမ္းရုိးတန္းေဒသ (၂) ဧရာ၀တီျမစ္၀ွမ္းႏွင္႔ စစ္ေတာင္းျမစ္ၾကားရွိ ပဲခူးရုိးမေတာင္တန္းမ်ားႏွင္႔ ခ်ဳိင္႔၀ွမ္းေဒသမ်ား (၃) ရွမ္းကုန္းျပင္ျမင္႔ေတာင္ပိုင္းမွ ကယားျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္၏ခ်ဳိင္႔၀ွမ္းႏွင္႔ လြင္ျပင္မ်ားအပါအ၀င္ က်ယ္ျပန္႔ေသာ ရွမ္းကုန္းျပင္ျမင္႔ေဒသမ်ားပင္ျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ေနထိုင္ၾကေသာ ကရင္မ်ားသည္ ဘာသာစကားအားျဖင္႔ (၁၆) မ်ဳိးခန္႔ကြဲျပားျခားနားၾကၿပီး ယင္းတို႔ကိုအဓိကအားျဖင္႔ အုပ္စုႀကီးႏွစ္ခုျဖစ္ေသာ စေကာ-ဘြဲအုပ္စု (Sgaw-Bghai) ႏွင္႔ပိုးအုပ္စု (Pow) တို႔ပင္ျဖစ္သည္။ စေကာသည္ စေကာ-ဘြဲအုပ္စုတြင္ အက်ယ္ျပန္႔ဆံုး အသံုးျပဳေသာစကား ျဖစ္သကဲ႔သို႔ ပိုးစကားသည္လည္း ပိုးအုပ္စုတြင္ အက်ယ္ျပန္႔ဆံုး ေျပာေသာစကားျဖစ္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ကရင္မ်ားကိုေနရာေဒသလိုက္၍ ေျမာက္ပိုင္းကရင္၊ ေတာင္ပိုင္းကရင္ ဟူ၍ခြဲထားျပန္သည္။ ေျမာက္ပိုင္းကရင္မ်ားတြင္ ကယားမ်ားပါ၀င္ၿပီး ေတာင္ပိုင္းကရင္မ်ားတြင္ စေကာႏွင္႔ပိုးတို႔ပါ၀င္သည္။ ထိုသို႔ ကြဲျပားေနျခင္းသည္ ကြဲျပားျခားနားေသာ ျပင္ပရုိးရာယဥ္ေက်းမႈမ်ား၏ လႊမ္းမိုးမႈေၾကာင္႔ျဖစ္သည္ကို ေဖာ္ျပေနပါသည္။ ေျမာက္ပိုင္းကရင္မ်ားသည္ ထိုင္းစကားကိုေျပာေသာ ရွမ္းတို႔ႏွင္႔နီးစပ္မႈ၊ လႊမ္းမိုးမႈကိူခံရသကဲ႔သို႔ ေတာင္ပိုင္းကရင္မ်ားတြင္ မြန္၊ ဗမာတို႔၏ လႊမ္းမိုးမႈရွိေနသည္။ ေျမျပန္႔တြင္ေနေသာကရင္မ်ားႏွင္႔ ေတာင္ကုန္းေတာင္တန္းတြင္ေနထိုင္ၾကေသာ ကရင္မ်ားဟူ၍ ကြဲျပားၾကျပန္သည္။ အထူးသျဖင္႔ ပိုးကရင္မ်ားသည္ ေျမျပန္႔တြင္ေနထိုင္ၾကသူမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ထိုသို႔ ပိုးကရင္မ်ား ေျမျပန္႔သို႔ေရာက္ရွိသြားရသည္မွာ စေကာကရင္မ်ား၏ တြန္းပို႔မႈေၾကာင္႔ျဖစ္ရသည္ဟု ပိုးကရင္ဒ႑ရီတြင္ဆိုထားသည္။ တစ္ဖန္ေျမျပန္႔တြင္ ေနထိုင္ၾကေသာပိုးကရင္မ်ားသည္ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးၾကသည္။ ေတာင္ေပၚတြင္ေနထိုင္ၾကေသာကရင္မ်ားမွာ အမ်ားအားျဖင္႔ ေတာင္ယာလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ကိုင္ၾကသည္။ ရက္ကန္းလုပ္ငန္းလုပ္ေဆာင္ရာတြင္ ေတာင္ေပၚသားမ်ားသည္ သားေရတပ္ရက္ကန္းစင္မ်ားျဖင္႔ ျပဳလုပ္ၾကေသာ္လည္း ေျမျပန္႔သားမ်ားသည္ ဗမာမ်ားကဲ႔သို႔ သစ္သားေဘာင္တပ္ရက္ကန္းစင္မ်ားျဖင္႔ ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ေတာင္ေပၚသားမ်ားသည္ ၀ါဂြမ္းမ်ားက္ုစိုက္ပ်ဳိးၾကေသာ အေလ႔အထရွိၿပီး ယင္း၀ါဂြမ္းထည္မ်ားကို ေျမျပန္႔တြင္ေနထိုင္ၾကေသာ ဗမာ၊ မြန္တို႔ထံရာင္းခ်ၾကသည္။
ဘာသာတရားႏွင္႔ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈအေပၚအေျခခံလ်က္ ကရင္မ်ားသည္ ကြဲျပားၾကျပန္သည္။ ကရင္တို႔၏မိရုိးဖလာယံုၾကည္မႈမွာ နတ္ သို႔မဟုတ္ နာမ္၀ိညာဥ္မ်ားပင္ျဖစ္သည္။ မိရုိးဖလာယံုၾကည္မႈကို ဦးေဆာင္ၾကသူမ်ားသည္ ေက်းရြာလူႀကီးသူမမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ဦးေဆာင္သူရြာသူႀကီးမ်ားသည္ မိရုိးဖလာပြဲက်င္းပရာအခမ္းအနားမ်ားကို စီစဥ္ဦးေဆာင္ၾကၿပီး ေက်းရြာရွိအမ်ဳိးသမီးႀကီးမ်ားမွာ ကြယ္လြန္သူဘိုးဘြားမ်ားအား ကန္ေတာ႔ျခငိး၊ ေရာဂါေ၀ဒနာစြဲကပ္သူမ်ားအား ကုသေပးျခင္း စသည္႔အလုပ္မ်ားကို လုပ္ေဆာင္ရန္တာ၀န္ယူၾကသည္။ မြန္၊ ဗမာ၊ ရွမ္းတို႔၏လႊမ္းမိုးမႈေၾကာင္႔ ကရင္အေတာ္မ်ားမ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားျဖစ္လာၾကသည္။ ဗုဒၶဘာသာႏွင္႔ မိရုိးဖလာယံုၾကည္မႈတို႔၏ ေရာေႏွာယွက္ႏြယ္မႈပင္ျဖစ္သည္။ ၁၉ရာစုတြင္ ခရစ္ယာန္သာသနာျပဳမ်ားေရာက္ရွိလာသာအခါ သူတို႔၏ယံုၾကည္မႈအစဥ္အလာသည္ ပို၍ရႈပ္ေထြးသြားသည္။ ထိုခရစ္ယာန္သာသနာျပဳမ်ားသည္ ၁၈၂၅ ခုႏွစ္ေလာက္တြင္ တနသၤာရီေဒသရွိ ကရင္မ်ားၾကားတြင္ သာသနာျပဴလုပ္ငန္းစတင္ခဲ႔ၾကသည္။ ခရစ္ယာန္သာသနာ၏လႊမ္းမိုးမႈေၾကာင္႔ လူမူေရး။ ဘာသာေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားလည္း မ်ားစြာေပၚထြက္လာခဲ႔ၾကသည္။ ခရစ္ယာန္သာသနာျပဳမ်ားသည္ သာသနာ႔စာသင္ေက်ာင္းမ်ားကို ဖြင္႔လွစ္ခဲ႔ၾကသည္။ ကရင္စာမ်ားကိုလည္းတီထြင္ေရးသားျဖန္႔ေ၀လာၾကသည္။ ကရင္မ်ားကိုလည္း သာသနာအမႈေတာ္ေဆာင္မ်ား၊ေက်ာင္းဆရာမ်ား၊ ဆရာ၀န္မ်ား၊ အစိုးရ၀န္ထမ္းမ်ား ျဖစ္လာရန္ ေလ႔က်င္႔ပ်ဳိးေထာင္ေပးခဲ႔ၾကသည္။ ၁၉၃၁ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္းစစ္တန္းအရ ကရင္မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားတြင္ ဘာသာေရးယံုၾကည္မႈကြဲျပားျခားနားမူကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေဖာ္ျပထားသည္ကိုေတြ႔ရသည္။ စေကာမွာ ၆၇% ဗုဒၶဘာသာ၊ ၂၅% ခရစ္ယာန္(ႏွစ္ျခင္း)၊ ၈% မိရုိးဖလာ၊ ပိုးမွာ ၉၃% ဗုဒၶဘာသာ၊ ပအို႔မွာ ၁၀၀% ဗုဒၶဘာသာ၊ ကယားမွာ အမ်ားပိုင္းမိရုိးဖလာ၊ အျခားေသာေတာင္ေပၚကရင္အနည္းစုသည္ ႏွစ္ျခင္း၊ ကက္သလစ္၊ အဂၤလီကန္မ်ားျဖစ္လာၾကသည္။
ေတာင္ပိုင္းကရင္မ်ားသည္ ရုိးရာအစဥ္အအလာအရ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကို က်င္႔သံုးခဲ႔ၾကသည္။ ေက်းရြာသူႀကီးသည္ ၾသဇာအာဏာရွိသူျဖစ္ၿပီး ရြာသူရြာသားမ်ားအား တရားမွ်တစြာ အုပ္ခ်ဳပ္သူျဖစ္သည္။ ရွမ္းတို႔လႊမ္းမိုးေသာ ေျမာက္ပိုင္းကရင္မ်ားတြင္ ထက္ေအာက္ဆင္႔ကဲအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကို က်င္႔သံုးၾကေသာ္လည္း ေဒသတစ္ခုႏွင္႔တစ္ခု မိမိတို႔ကြန္ဖယ္ဒေရးရွင္း( confederation)အသြင္ကို ကရင္နီတို႔ေဒသျဖစ္ေသာ ကနၲာရ၀တီ၊ ေဘာလခဲ၊ ၾကက္ဖိုးႀကီး၊ နမ္႔မယ္ခံုတို႔တြင္ေတြ႔ရသည္။
အေမရိကန္ႏွစ္ျခင္းသာသနာျပဳဆရာ Rev. Harry Ignatius Marshall သည္ ၁၉၂၂ ခုႏွစ္တြင္ The Karen စာအုပ္ကို ေရးသားထုတ္ေ၀ခဲ႔သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ေနထိုင္ၾကေသာ ကရင္မ်ားတို႔၏ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈမ်ားအေၾကာင္းကို သူ၏စာအုပ္ထဲတြင္ အေသးစိပ္ေဖာ္ျပထားသည္။ ကရင္တို႔၏ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈႏွင္႔ပတ္သက္ေသာ ေရးသားေဖာ္ျပခ်က္မ်ားသည္ အျခားစာအုပ္မ်ားႏွင္႔ ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ပိုမိုအေသးစိတ္္က်ကာ ပိုမိုျပည္႔စံုသည္ဆိုေသာ္လည္း အားလံုး ၿပီးျပည္႔စံုသည္ဟုမဆိုလိုပါ။ ကရင္တို႔၏၀တ္စားဆင္ယင္မႈႏွင္႔ပတ္သက္၍ေရးသားထားေသာ အခန္း၏နိဒါန္းမွာပင္ သူကဆိုထားသည္မွာ "ကရင္မ်ဳိးႏြယ္စုအားလံုး၏ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈကို အေသးစိတ္ေဖာ္ျပရပါလွ်င္ စေကာ႔တလန္ျပည္လုပ္ သကၠလပ္အ၀တ္စအမွ်င္မ်ားကို ထုတ္ယူေဖာ္ျပသကဲ႔သို႔ စာအုပ္တစ္အုပ္လံုးမွာ ထိုအေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင္႔သာ ျပည္႔သြားေပလိမ္႔မည္ ဟုဆိုခဲ႔သည္" မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ Marshall ေဖာ္ျပခဲ႔ေသာ ကရင္တို႔၏၀တ္စားဆင္ယင္မႈမ်ားမွာ အျပည္႔စံုဆံုးေသာအခ်က္အလက္မ်ားဟု မွတ္တမ္းတင္ရေပမည္။
ကရင္ရုိးရာ၀တ္စံုမ်ားသည္ အမ်ားအားျဖင္႔ ဆင္တူၾကပါသည္။ ကရင္အမ်ား၀တ္ၾကသည္႔ ရုိးရာ၀တ္စံုမွာ ကရင္သင္တိုင္းပင္ျဖစ္သည္။ ထိုသင္တိုင္း၏အရွည္ႏွင္႔ အေရာင္အေသြးခ်ယ္သမူမွာမူ ေနရာေဒသအလိုက္ အလြန္ပင္ကြဲျပားၾကပါသည္။ သင္တိုင္းမ်ားကို အမ်ဳိးသားေရာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားပါ ၀တ္ဆင္ၾကသည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ ထမီကိုလည္း ၀တ္ဆင္ၾကသည္။ ထမီတြင္လည္းအဆင္အမ်ဳိးမ်ဳိး ကြဲျပားၾကသည္။
ေရွးယခင္ကဆိုရင္ သြားလာမႈခက္ခဲေသာ အရပ္ေဒသတြင္ေနထိုင္ၾကေသာ ကရင္အမ်ုိးသားမ်ားသည္ Loincloth ေခၚေဘာင္းဘီတိုမ်ားကိုသာ ၀တ္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ၂၀ ရာစုအစပိုင္းေရာက္ေသာအခါ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာေဘာင္းဘီရွည္မ်ားကို ၀တ္ဆင္လာၾကသည္ကိုေတြ႔ရသည္။ Spearman (1880, II:228) ကေဘာင္းဘီရွည္၀တ္ျခင္းသည္ေျမာက္ပိုင္းေဒသတြင္ ေနထိုင္ၾကသူမ်ားတြင္ ပိုမိုေတြ႔ရၿပီး သင္တိုင္မ်ားကို ေတာင္ပိုင္းေဒသေန ကရင္မ်ားတြင္ပိုမို၀တ္ဆင္ၾကသည္ကိုေတြ႔ရေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ အျခား၀တ္စားဆင္ယင္မႈတစ္ခုမွာ အမ်ားစုသံုးစြဲၾကသည္႔ ကရင္လြယ္အိတ္မ်ားပင္ျဖစ္သည္။ အမ်ားပိုင္းမွာ အဆင္မပါ ေျပာင္ေခ်ာကရင္လြယ္အိတ္မ်ားျဖစ္သည္။ ကရင္အမ်ားစုသည္ ျခံဳေစာင္ကိုလည္းယက္လုပ္ၾကသည္။
Marshall (1922:37) သည္ ကရင္တို႔၏ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈ ျဖစ္ေပၚေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို ၁၉၂၀ ခုႏွစ္မ်ား အစမွာကတည္းကပင္ မ်ားစြာေလ႔လာခဲ႔သည္။ သူ၏ေလ႔လာခ်က္အရ ျမန္မာႏုိင္ငံေအာက္ပိုင္း ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚေဒသႏွင္႔ ေျမျပန္႔တြင္ေနထိုင္ၾကေသာ ကရင္မ်ားသည္ ဗမာမ်ားကဲ႔သို႔၀တ္စားဆင္ယင္ၾကသည္။ ပြဲေတာ္အခ်ိန္မ်ားတြင္သာ ကရင္ရုိးယာ၀တ္စံုမ်ားကို ၀တ္ဆင္ၾကသည္။ ေျမာက္ပိုင္းႏွင္႔ အေရွ႔ပိုင္းေနကရင္မ်ားမွာ ရွမ္းအ၀တ္အစားမ်ားကို ၀တ္ဆင္ၾကတတ္သည္။ အမ်ုိးသမီးမ်ားမွာ အမ်ဳိးသားမ်ားထက္ ရုိးယာ၀တ္စံုမ်ားကို၀တ္ဆင္ၾကသည္။ ေက်းရြာတြင္ အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ ဗမာအ၀တ္အစားမ်ားကို ၀တ္ဆင္ၾကေသာအခါသာလွ်င္ ကရင္အမ်ုိးသမီးႀကီးမ်ားသည္ မိမိတို႔၏အနက္ေရာင္သင္တိုင္းကို ဗမာအက်လံုခ်ည္ဖံုးကာ ၀တ္ဆင္ၾကသည္ဟု Marshall (1922:38) ကဆိုထားသည္။
လြန္ခဲ႔ေသာႏွစ္ကာလအတြင္း ကရင္ရုိးယာ၀တ္စံုအေၾကာင္းကို ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေလ႔လာရန္မလြယ္ကူသျဖင္႔ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ စေကာႏွင္႔ပိုးကရင္မ်ားထံမွ အခ်က္အလက္အခ်ဳိ႔ကို ေကာက္ယူႏုိင္ခဲ႔ပါသည္။ ပအို႔၊ ကယားႏွင္႔ ဘြဲမ်ားလည္း နယ္စပ္ေဒသတြင္ရွိၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္ထိုင္းႏုိင္ငံရွိ ကရင္အေၾကာင္းေရးသားရာတြင္ ထိုသူတို႔အေၾကာင္းကို ထည္႔သြင္းေဖာ္ျပထားျခင္းမရွိေခ်။ ထိုင္းႏုိင္ငံေျမာက္ပိုင္းႏွင္႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိေတာင္ေပၚေဒသတြင္ သာသနာျပဳမ်ားအျဖစ္ ႏွစ္မ်ားစြာေနထိုင္ခဲ႔ၾကေသာ Paul ႏွင္႔ Elaine တို႔ေရးသားေသာ Peoples of the Golden Triangle (1984:68-99) ပါအခန္းတစ္ခန္းႏွင္႔ E.M.Hinton (1974) ေရးသားခဲ႔ေသာ The Journal of the Siam ပါေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ အေျခခံထားလ်က္ေဖာ္ျပလိုပါသည္။ စေကာႏွင္႔ ပိုးကရင္၀တ္စံုအေၾကာင္းကို ေရးသားထားေသာ Lewis တို႔စာတြင္ ''ကရင္" ဆိုေသာစကားသည္ "ရက္ကန္းယက္"သူမ်ားႏွင္႔ ထပ္တူေတြ႔ျမင္ႏုိင္သည္ဟုဆိုထားသည္။ လို႔ေၾကာင္႔ ကရင္တို႔ယက္ကန္းမွထြက္ေပၚလာေသာ ထုတ္ကုန္ပစၥည္း မ်ားသည္နာမည္ႀကီးလွပါသည္။ Hinton ၏သုေတသနလုပ္ငန္းမွာ ၁၉၆၈-၆၉ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာနယ္စပ္တစ္ေနရာရွိ ပိုးကရင္ရြာတစ္ရြာတြင္ ေတြ႔ျမင္ေလ႔လာခဲ႔သမွ်ကို တင္ျပထားျခင္းျဖစ္သည္။ ရွာေဖြေတြ႔ရွိခ်က္ႏွစ္ရပ္စလံုးမွာ မ်ားစြာပံုေဖာ္မႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ႏုိင္သည္။
စေကာ-ဘြဲကရင္
(The Sgaw-Bghai Karen)
စေကာ-ဘြဲအုပ္စုကို တစ္ဖန္ ဘာသာစကားအရ စေကာ၊ ဘြဲ၊ ကယား၊ ပရဲ႕ စသည္ျဖင္႔ ခြဲႏုိင္ေသးသည္။ စေကာစကားသည္ စေကာႏွင္႔ ပကူးစကားႏွစ္မ်ဳိးစလံုး ပါ၀င္သည္။ ဘြဲစကားတြင္ ဘြဲ၊ ေဂဘား၊ ေဂခို၊ ပထါ၊ ပေဒါင္၊ ပါ၀င္သည္။ ပရဲ႔စကားတြင္ ပရဲ႔မ်ားသာပါ၀င္သည္။
စေကာ (Sgaw)
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ စေကာကရင္ (၂) သန္း၀န္းက်င္ေနထိုင္ၾကၿပီး ထိုင္းႏုိင္ငံတြင္ သံုးသိန္းခန္႔ရွိသည္။ အမ်ားစုမွာ ဧရာ၀တီျမစ္၀ွမ္းႏွင္႔ စစ္ေတာင္းျမစ္ၾကားရွိ ပဲခူးရုိးမတြင္လည္း ေနထိုင္ၾကသည္။ Spearman (1888,II:628) ကသူတို႔ကို ''ျငိမ္းခ်မ္းျခင္းကိုအျမတ္ႏုိးဆံုးေသာကရင္မ်ဳိးႏြယ္စု'' ဟူ၍ပင္တင္စားေခၚေ၀ၚခဲ႔သည္။ ပိုးကရင္တို႔ႏွင္႔ ပိုးကရင္တို႔ႏွင္႔ ရန္ဘက္ျဖစ္ခဲ႔ဖူးသည္ဟု ေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ သူကဆက္လက္၍ "ျမိတ္ေဒသရွိပိုးကရင္မ်ားကို တစ္စိတ္တစ္ေဒသအားျဖင္႔ ေခ်မႈန္းခဲ႔သည္ကိုလည္ေကာင္း၊ အဂၤလိပ္တို႔ တနသၤာရီကိုသိမ္းပိုက္စဥ္က ပိုးကရင္တို႕ကို၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ရာတြင္ ပါ၀င္ခဲ႔မႈမ်ားရွိေၾကာင္း" ကို ေဖာ္ျပခဲ႔သည္။
Spearman (1888,II:628) က ကရင္ရုိးရာစတ္စံုအေေၾကာင္းေဖာ္ျပရာတြင္ "ကရင္ရုိးရာ၀တ္စံုသည္ အျဖဴေရာင္သင္တိုင္းတြင္ အနီေရာင္အစင္းေလးမ်ားျဖင္႔ ယက္က္ထားသည္"ဟုေဖာ္ျပသည္။ Marshall က ကရင္၀တ္စံုအေၾကာင္းပိုမိုစံုလင္စြာ ေဖာ္ျပထားသည္။ ေတာင္ေပၚေနသူမ်ားသည္ ပခံုးမွေျခသလံုးသားအထိက်ေသာသင္တိုင္းကို ၀တ္ဆင္ၾကသည္။ ပဲခိုးရုိးမတြင္ စေကာမ်ားသည္အေပၚပိုင္းတြင္ အျဖဴေရာင္ရွိၿပီီး အနီေရာင္စင္းေၾကာင္းပါလ်က္ ေအာက္ေျခ၌လည္းအနီေရာင္ျဖင္႔ရက္ထားေသာသင္တိုင္းကို ၀တ္ၾကသည္။ အေရာင္ႏွစ္ခုၾကားတြင္ ဇာထိုးပန္းထိုးမ်ားရွိေသးသည္။ ေမာ္လၿမိဳင္၊ ဖာပြန္ေဒသမ်ားႏွင္႔ အေရွ႔ဘက္ပိုင္းေဒသမ်ားတြင္ သင္တိုင္းကို အျဖဴေရာင္ အနီေရာင္အစင္းႏွစ္ေၾကာင္းကို ထက္ေအာက္ယွက္ႏြယ္ထားလ်က္ ယက္လုပ္ၾကသည္။
အမ်ဳိးသမီးငယ္မ်ားသည္ ေျခက်င္း၀တ္အထိက်ေသာ ကရင္သင္တိုင္းမ်ားကို ၀တ္ထားၾကသည္ဟုလည္း ေဖာ္ျပထားသည္။ အပ်ဳိေဖာ္၀င္လာေသာ အမ်ဳိးသမီးတိုင္းသည္ သင္တိုင္းႏွင္႔စကပ္မ်ားကို၀တ္ၾကသည္။ ဆက္လက္၍ Marshall (1922:28) က အခ်ဳိ႔ရြာမ်ားတြင္ ကရင္အမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ အျဖဴေရာင္သင္တိုင္းမ်ားကို၀တ္ဆင္ၾကသည္။ အခ်ဳိ႔ရြာမ်ားတြင္ တစ္ဖန္ ကရင္အမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ အနက္ေရာင္သင္တိုင္းမ်ားကို ၀တ္ၾကျပန္သည္။ ထိုသင္တိုင္းတြင္ လည္ပင္းႏွင္႔ လက္၀ေလာက္တြင္ အေရာင္မ်ားကြန္႔ထားသည္။ အခ်ဳိ႔ေဒသမ်ားတြင္ အိမ္ေထာင္မက်မီအထိ အပ်ဳိမ်ားသည္ေျခက်ဥ္း၀တ္အထိက်ေသာ အျဖဴေရာင္သင္တိုင္းမ်ားကို ၀တ္ဆင္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ထမီစကပ္ကိုအမ်ားပိုင္း ၀တ္ဆင္ၾကသည္။ အရြယ္ေရာက္သည္႔အခ်ိန္အထိ သင္တိုင္းတိုမ်ားကိုလည္း ၀တ္ဆင္ၾကသည္။
စေကာကရင္အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈပံုစံ၊ ဒီဇိုင္းႏွင္႔ ပတ္သက္၍လည္း Marshall (1922:38) က ထိုအစဥ္အလာသည္ စပါးႀကီးေျမြဒ႑ရီမွဆင္းသက္လာသည္ဟုဆိုသည္။ ဒ႑ရီအရ ေနာ္မူအိုင္ကို စပါးႀကီးေျမြျဖဴတစ္ေကာင္က ခိုးယူသြားခဲ႔ၿပီ တြင္းထဲတြင္၀ွက္ထားသည္။ ေျမြတြင္းထဲတြင္ ေရာက္ေနေသာေနာ္မူအိုင္ကို ေယာက်္ားျဖစ္သူကအသက္ေပး၍ ကယ္ယူခဲ႔သည္။ထိုသို႔ျဖင္႔ အမ်ဳိးသမီးမွာ လြတ္ေျမာက္သြားၿပီး ေျမပၚသို႔ျပန္တက္လာႏုိင္ေတာ႔သည္။
လိုဒ႑ရီအေပၚအေျချပဳလ်က္ အမ်ဳိးမ်ဳိးအဓိိပၸာယ္ေဖာ္ခဲ႔ၾကသည္႔ အနက္တစ္ခုမွာ "စပါးႀကီးေျမြသည္ မိမိအေရခံြအတိုင္း အမ်ဳိးသမီးအားသင္တိုင္းကို ယက္ရန္ခိုင္းေစသကဲ႔သို႔ အမ်ဳိးသမီးဘက္မွလည္း စပါႀကီးေျမြပါးစပ္မွ လြတ္ေျမာက္ျခင္းအတြက္ ေက်းဇူးတုန္႔ျပန္ေသာအားျဖင္႔ စပါႀကီးအေရခံြအတိုင္း အ၀တ္ယက္လုပ္ျခင္းျဖစ္သည္။ " Gotegorg တြင္ ဖြင္႔လွစ္ျပထားေသာ Ethnographcam Museum ျပတိုက္တစ္ခုတြင္ စေကာကရင္လံုခ်ည္သံုးမ်ဳိးကို ေဖာ္ျပထားသည္ဟု Hansan (1960) က ဆိုခဲ႔ဖူးသည္။ ထိုသံုးမ်ဳိးမွာ (၁) ေတာက္ပေသာ အနီေရာင္ခ်ည္ထည္ လက္လက္ေပၚတြင္ အထည္ေအာက္အစိမ္းေရာင္ အစင္းေၾကာင္းမ်ားပါရွိသည္႔ လံူခ်ည္ (AC#35.39.715)၊ (၂) အထက္ပိုင္းတြင္ အနီေရာင္ခ်ည္ထည္ျဖင္႔ ယက္လုပ္ထားၿပီး ေအာက္ပိုင္းတြင္ အနီေရာင္လက္ေနေသာ ခ်ည္ထည္ျဖင္႔ ယက္လုပ္သည္႔လံုခ်ည္ (AC#35.39.801)၊ (၃) အနက္၊ အျဖဴေရာင္ႏွင္႔ အနီေရာင္ပါရွိေသာ အမ်ဳိးသား၀တ္လံုခ်ည္ (AC#35.39.710) ထိုျပတိုက္ထဲတြင္ ကရင္ေခါင္းေပါင္းကိုလည္း ေတြ႔ရသည္။ ကရင္ေခါင္းေပါင္းသည္ အျဖဴေရာင္ခ်ည္ထည္ေပၚတြင္ အ၀ါ၊ အစိမ္းေရာင္ ကန္႔လန္႔ျဖတ္ပါ၀င္ၿပီး အနီေရာင္မွာ အထက္ေအာက္အစင္းျဖစ္သည္။
ပကူး (Paku)
ေတာင္ငူအေရွ႔ေတာင္တန္းရွိ ကယားျပည္နယ္တြင္ ပကူးကရင္ (၅၀၀၀) ခန္႔ ေနထိုင္ၾကသည္။ Spearman (1888,II:471) က ေဖာ္ျပသည္မွာ ပကူးကရင္မ်ားသည္ ကရင္နီမ်ား၏ ရုတ္တရက္၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ျခင္းကို အႀကီးအက်ယ္ခံခဲ႔ရသည္။ ပကူးကရင္ရြာမ်ားလည္း ပ်က္စီးခဲ႔ရသည္။ Spearman က ဤေၾကာင္းအရာမ်ားကို ေရးသားေသာအခ်ိန္တြင္ ပကူးကရင္ (၂၀၀၀) ခန္႔သည္ ခရစ္ယာန္ဘာသာသို႔ ကူးေျပာင္းလ်က္ရွိေနၿပီ္ဟု သိရသည္။ ပကူးကရင္မ်ား၏ အ၀တ္အစားႏွင္႔ပတ္သက္၍ Spearman (1888,II:167) က ေဖာ္ျပရာတြင္ "အျဖဴေရာင္သင္တိုင္းတြင္ အစင္းမရွိ ၊ဇာထိုးပန္းထိုးပါေသာ က်ဥ္းေျမာင္းေသာေအာက္ေျခတြင္ အနားသပ္ကို ယက္ထားသည္ တစ္ရြာႏွင္႔္႔တစ္ရြာ ပံုစံမတူၾကေခ်။" Marshall(1922:35) ကလည္း အလားတူဆိုထားသည္မွာ "ပကူးအမ်ုိးသားမ်ားသည္ အျဖဴေရာင္သင္တိုင္းကို၀တ္ၾကသည္။ ထိုသင္တိုင္း၏ေအာက္ေျခတြင္ က်ဥ္းေျမာင္းေသာ အနီေရာင္အနားသပ္မ်ားရွိသည္။ ေက်းရြာတစ္ရြာႏွင္႔တစ္ရြာ သီးျခားအမွတ္အသားမ်ား ရွိသည္။"
ဘြဲ (Bwe)
ဘြဲကို ဘဂဲ (Bghai) ကရင္မ်ားဟုလည္းေခၚၾကသည္။ ဘြဲ (၁၆၀၀၀) ခန္႔သည္ ေတာင္ငူ၀န္းက်င္ရွိ ေတာင္တန္းမ်ားႏွင္႔ ကယားျပည္နယ္ အေနာက္ေတာင္ဘက္ ေက်းေဘာ္ႀကီးေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္လည္း အနည္းစုေနထိုင္ၾကသည္။
၁၈၆၀ ခုႏွစ္မ်ားအတြင္း ေတာင္ငူခရုိင္တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးအျဖစ္ အမႈထမ္းေဆာင္ခဲ႔ေသာ A.R.McMahon ဆိုသူသည္ဘြဲတို႔၏ ၀တ္စံုႏွင္႔ပတ္သက္၍ ပထမဦးဆံုးေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ A.RMcMahon (1876:300-301) အဆိုအရ "ဘြဲတို႔သည္ စစ္ေတာင္းျမစ္ကမ္းတြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။ ေကခိုမ်ားကဲ႔သို႔ ၀တ္စံုမ်ားကို၀တ္ၾကသည္ သူတို႔အ၀တ္ေအာက္ေျခပိုင္းတြင္ အနီေရာင္အစင္းမ်ားယက္ထားသည္။ သူတို႔ႏွင္႔ေတာင္ဘက္ပိုင္းတြင္ ေနၾကသူမ်ားသည္ လက္မပါေသာ သင္တိုင္းမ်ားကို၀တ္ၾကသည္။" သူကဆက္လက္၍ ဆိုထားသည္မွာ "သာသနာျပဳမ်ားသည္ သူတို႔၏အ၀တ္ေပၚမူတည္၍ ေဘာင္းဘီရွည္၀တ္ ဘြဲ "(Pant Bhai) ႏွင္႔ သင္တိုင္း၀တ္ (Tunic Bghai) ဟူ၍ ခြဲျခားသိျမင္ၾကသည္။" တစ္ဖန္ Spearman (1888,I:167) က ခရစ္ယာန္သာသနာျပဳ ေဒါက္တာ Manson Mopgha ၏ေဖာ္ျပခ်က္ကိုအေျချပဳကာ မို႔ပါ Mopha တို႔၏ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈႏွင္႔ပတ္သက္၍ ေဖာ္ျပျပန္သည္မွာ "မို႔ပါတို႔သည္ ခရစ္ယာန္ညာသာသို႔ အဦးဆံုး၀င္လာေသာအဖြဲ႔ျဖစ္ပ့သည္။ သူတို႔သည္ သင္တိုင္း၀တ္ ဘြဲ (Tunic Bghai) အဖြဲ႔ျဖစ္သည္။ အျဖဴေရာင္သင္တိုင္းတြင္ အနီေရာင္အစင္းေၾကာင္းrမ်ားပါ၀င္သည္။"
Marshall (1922:35) ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ သာသနာျပဳခဲ႔စဥ္က ဘြဲတို႔သည္သင္တိုင္းမ်ားကို၀တ္ဆင္ၾကေၾကာင္း သူတို႔၏သင္တိုင္းမ်ားသည္ စေကာႏွင္႔ ပိုးတို႔၀တ္ေသာသင္တိုင္းမ်ားထက္ ပိုမိုတိုၿပီး တင္းၾကပ္စြာ၀တ္ဆင္ၾကေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ "ယခင္က ဘြဲတို႔သည္ ေဘာင္းဘီတိုမ်ားကို၀တ္ၾကေသာ္လည္း ယခုအခါ ေဘာင္းဘီရွည္မ်ားကို ၀တ္လာၾကသည္။" အုပ္စုတစ္စုႏွင္႔တစ္စု မတူညီျခားနားေၾကာင္းကိုလည္း သူကဆက္လက္ေဖာ္ျပထားသည္။ "ဘြဲတို႔သည္ အထက္ေအာက္ အစင္းလိုက္ပါေသာသင္တိုင္းမ်ားကို ၀တ္ၾကသည္။ သူတို႔ထဲ တစ္ခ်ဳိ႔ျဖစ္ေသာ မို႔ပါတို႔သည္ အနီေရာင္ အစင္းပါအ၀တ္မ်ားကို၀တ္ၾကသည္။ ေဘာင္းဘီရွည္၀တ္ဘြဲ (Pant Bghai) တို႔မွာ သူတို႔သင္တိုင္းမ်ား၏ ေအာက္ေျခတြင္ အေရာင္ေတာက္ေသာ အစင္းမ်ားကိုေဖာထားၾကသည္။ Marshall (1922:38-39) က မို႔ပါတို႔၏ ၀တ္စံုမ်ားတြင္ အမည္းေရာင္ ေအာက္ခံေပၚတြင္ အ၀ါေရာင္၊ အစိမ္းေရာင္တို႔ကို ေရာယွက္ထားသည္ကို မိမိစာေရးသည္႔အခ်ိန္အထိ ေတြ႔ရေသးသည္။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အမ်ဳိးသမီးငယ္မ်ားမွာ ထိုသို႔ယက္လုပ္၀တ္ဆင္ျခင္း မျပဳၾကေတာ႔ေပ။ ထိုသို႔အျခား ဘြဲအမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ အမဲေရာင္ထမီ သို႔မဟုတ္ စကပ္မ်ားကိုသာ ၀တ္ဆင္လာၾကသည္။ ထိုစကပ္မ်ားတြင္ အနီေရာင္ကန္႔လန္႔စင္းေၾကာင္းမ်ားကိုႏွင္႔ အနီေရာင္အစင္းေၾကာင္းကို အလယ္တြင္ယက္ထားသည္။
Spearman (1888,II:114) သည္ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈအေၾကာင္းေျပာရာတြင္ အသုဘ အခမ္းအနားမ်ားႏွင္႔ဆက္စပ္လ်က္ ကြဲျပားျခားနားၾကပံု အေၾကာင္းမ်ားကိုေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ ေသလြန္သူမ်ားအတြက္ သတိရျပဳလုပ္က်င္းပေသာ ႏွစ္ပတ္လည္ပြဲေတာ္မ်ားအေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပရာတြင္ ေသလြန္သူတို႔အတြက္ ေအာက္ေမ႔ဖြယ္အခမ္းအနားကို ထိုသူေသလြန္ၿပီးသံုးႏွစ္အၾကာတြင္ ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ၾသဂုတ္ သို႔မဟုတ္ စက္တင္ဘာလဆန္းတြင္ က်င္းပၾကသည္။ ၀ါးကိုင္းတစ္ေခ်ာင္းကို အိမ္ေထာင္႔တစ္ေနရာတြင္ ကန္႔လန္႔ျဖတ္တန္းထားလိုက္သည္။ ထို၀ါးတန္းေပၚသို႔ အ၀တ္သင္တိုင္းသစ္မ်ား၊ ပုတီးကံုးမ်ားကို...ခ်ိတ္ဆြဲထားၾကသည္။ ေသလြန္သူအားရည္စူးပူေဇာ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုအခမ္းအနားကို ဦးေဆာင္သူဘုန္းေတာ္ႀကီးအားလည္း ဇာထိုးပန္းထိုးသင္တိုင္းကို ေပးလွဴၾကသည္။တစ္ခါတစ္ရံ ထိုသင္တိုင္းမ်ားသည္ ပိုးထည္မ်ားျဖင္႔ယက္လုပ္ထားသည္။ အမ်ားအားျဖင္႔ အနီေရာင္ပိုးထည္မ်ားျဖင္႔ ရက္လုပ္ထားၾကၿပီး သာမာန္သင္တိုင္းမ်ားထက္ ပိုရွည္သည္။ Spearman (1888,II:120)ံု
ေဂဘား (Geba)
ေဂဘားမ်ားကို မယ္ပူ သို႔မဟုတ္ ကရင္ျဖဴဟုလည္းေခၚၾကသည္။ လူဦးေရအားျဖင္႔ (၄၀၀၀၀) ခန္႔ရွိၿပီး ကယားျပည္နယ္ေျမာက္ဘက္ႏွင္႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း မိုးျဗဲေဒသတြင္ေတြ႔ရသည္။ သူတို႔အမ်ားပိုင္းသည္ ခရစ္ယာန္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။
ေဂခို(Geku)
လူဦးေရအားျဖင္႔ (၁၀၀၀၀) ခန္႔ရွိေသာ ေဂခိုမ်ားသည္ ရမည္းသင္းႏွင္႔ ေတာင္ငူခရုိင္၊ မိုးျဗဲေဒသရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းတြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။ Spearmen (1888,II149) သည္ ၄င္းတို႔အား လူရုိင္းလုၾကမ္းအမ်ဳိးဟုေခၚထားသည္။ ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္သာသနာမ်ား၏လြမ္းမိုးမႈ အမ်ားဆံုးခံၾကရၿပီး ခရစ္ယာန္အမ်ားဆံုးျဖစ္လာၾကသူမ်ားျဖစ္သည္။ ၁၉ ရာစုေနာက္ပိုင္းတြင္ အဂၤလိပ္နစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္ ေရာက္လာၾကသည္။
McMahon (1876:306) ၄င္းတို႔ကို ေဂခိုဟုေခၚၾကသည္။ ေဂခိုအမ်ဳိးသားမ်ားသည္ လက္တိုအကၤ်ီမ်ားကို၀တ္ၾကသည္။ ထိုအကၤ်ီေအာက္ေျခတြင္ အနီေရာင္ဇာထိုးပန္းထိုးမ်ားရွိသည္။ ဘြဲတို႔၀တ္ဆင္သကဲ႔သို႔ျဖစ္သည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားမွာ သာမာန္ကုတ္အကၤ်ီမ်ားကိုသာ၀တ္ဆင္ၾကၿပီး အနီေရာင္၊ အျဖဴေရာင္ အေပၚ၀တ္ရုံဂ်က္ကက္မ်ားျဖင္႔ ထပ္၀တ္ၾကသည္။ Spearman (1888,II:149) က ေဂခိုတို႔၏ အ၀တ္အစားႏွင္႔ပတ္သက္၍ ေဖာ္ျပရာတြင္ ပိုးထည္ေဘာင္းဘီရွည္မ်ားကို တစ္ခါတစ္ရံ ဇာထိုးပန္းထိုးျပဳလုပ္ထားသည္။ ေအာက္ေျခတြင္ အနီေရာင္လိုင္းမ်ားေဖာ္ထားသည္။ တက္လာေသာေန ၀န္းနီအသြင္ေဆာင္သည္။ ဘြဲတို႔သည္ ပိုးေကာင္မ်ားကိုေမြးျမဴၾကၿပီး ပိုးထည္မ်ားကို ကိုယ္တိုင္ထုတ္လုပ္ၾကသည္။ Marshall (1922:35) ကလည္း ေဂခိုအမ်ဳိးသားမ်ားသည္ တက္ေန၀န္းအသြင္ရွိေတာက္ပေသာ အစင္းေၾကာင္းပါ ဇာထိုးပန္းထိုးလုပ္သင္တိုင္းကို ၀တ္ဆင္ၾကသည္ဟုဆိုထားသည္။
လထ(Lahta)
ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ပိုး(Pho) အုပ္စုတြင ပအို႔ ္(Pao)ႏွင္႔ပိုး(Pwo) မ်ားပါ၀င္သည္။ ထိုင္းႏုိင္ငံတြင္အျခား စကားကြဲမ်ားစြာမ်ားစြာရွိသည္။ ပအို႔ႏွင္႔ ပိုးႏွစ္မ်ဳိးစလံုးသည္ ေတာင္ပိုင္းကရင္မ်ား ပါ၀င္ၾကသည္။
ပိုး (Pwo)
ပိုးမ်ားသည္ တစ္ခါတစ္ရံ ပို၊ မႏူ သို႔မဟုတ္ ကရင္ျဖဴမ်ားဟုေခၚၾကသည္။ ဧရာ၀တီျမစ္၀ကြန္းေပၚေဒသတြင္ ပိုးကရင္ ၁.၂ သန္းေက်ာ္ေနထိုင္ၾကသည္။ ယခင္ အထက္ျမန္မာႏုိင္ငံ လိြဳင္လံုေဒသေတာင္တန္းမ်ားတြင္လည္း အခ်ဳိ႔ေနထိုင္ၾကေသာေၾကာင္႔ သူတို႔ကို ဗမာမ်ားက တလိုင္းကရင္ဟုေခၚၾကသည္။
Scott and Hardiman (1900,I/II:554) တို႔က F.H Gilles ၏ေဖာ္ျပခ်က္ကို အေျဖျပဳလ်က္ လိြဳင္လံု၊ ေပါင္းေလာင္းေဒသရွိ မႏူေခၚကရင္ျဖဴမ်ားတို႔၏ ရုိးရာ၀တ္စံုမ်ားအေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ႔ၾကသည္။ သူတို႔သည္ သင္တိုင္းမ်ားကို၀တ္ဆင္ၾကသည္။ သင္တိုင္းတစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ လက္တိုျဖစ္သည္။ ေပါင္းေလာင္းေဒသတြင္ ပိုးထည္မ်ားျဖင္႔ယက္ၾကသည္။ တစ္၀က္ျဖဴ တစ္၀က္နီသည္။ ျဖဴေသာအပိုင္းမွာ အေပၚပိုင္းျဖစ္သည္။ ထိုသင္တိုင္းေအာက္တြင္ စကပ္ သို႔မဟုတ္ အမ်ဳိးသမီးအတြင္းအကၤ်ီကိုလည္း ၀တ္ထားၾကသည္။ ေျခာက္လက္မအရွည္ သို႔မဟုတ္ ဒူးဆစ္အထိက်သည္။ ခ်ည္ထည္ျဖင္႔ျပဳလုပ္ထားၿပီး အေရာင္မွာ အမ်ားပိုင္း အနီေရာင္ အျပာနက္ေရာင္ျဖစ္သည္။ တဘက္ဟုေခၚေသာေခါင္းေပါင္းကို ေပါင္းထားသည္။ ေတာင္ရုိးမ်ားေပါင္းေသာေခါင္းေပါင္းႏွင္႔ အလြန္တူသည္။ သစ္ေစးျဖင္႔အေရာင္ဆိုးထားေသာ အ၀တ္ကိုလည္း လက္မပါေသာသင္တိုင္းေနရာတြင္ ထားၾကသည္။ ပြဲလမ္းသဘင္မ်ားတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ မိမိတို႔ သဘက္ဖူးေစာင္မ်ားကို ၾကက္ငွက္အေမြးအေတာင္ ေရာင္စံုမွန္စမ်ားဆင္ယင္လ်က္ ေခါင္းေပါင္းၾကသည္။
အမ်ဳိးသားမ်ားလည္း ခါးေလာက္ေရာက္သည္႔သင္တိုင္းမ်ားကို ၀တ္ၾကသည္။ ေဘာင္းဘီရွည္မ်ားလည္း၀တ္ၾကသည္။ ပေလာင္အမ်ဳိးသမီးမ်ားကဲ႔သို႔ ခါးတြင္ခ်ည္ေသာအရာမ်ားကို ပတ္ထားၾကသည္။ အနည္းစုသာ ထိုသို႔ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ေခါင္းေပါင္းကိုခ်ည္ထည္ျဖင္႔ယက္လုပ္သည္။ နဖူးအုပ္လ်က္ ေခါင္းကိုပတ္ထားၾကသည္။
Hinton (1974:27) သည္ထိုင္းႏုိင္ငံရွိ ပိုးကရင္မ်ားအေၾကာင္းေရးသားရာတြင္ 
အိမ္ေထာင္သည္ႏွင္႔လူလြတ္အၾကား ကြဲျပားျခားနားေသာအမ်ဳိးသမီးအ၀တ္မ်ားအေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပထားသည္။ အိမ္ေထာင္မရွိေသာ အမ်ဳိးသမီးငယ္မ်ားသည္ အနီေရာင္အစင္းပါေသာ ဘေလာက္အကၤ်ီမ်ားကို၀တ္ဆင္ၾကသည္။ သူေနထိုင္ေသာေနရာရွိ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ အ၀တ္အစားမ်ားႏွင္႔ ပတ္သက္၍ ေျပာရာတြင္ အေရာင္မ်ားမွာ ေတာက္ပသည္႔အနီေရာင္ အစိမ္းသို႔မဟုတ္ အနက္ေရာင္ကို ပိုမိုဦးစားေပးၾကသည္။ အဆင္အယင္မ်ားမွာ သူတို႔စိန္ႀကိဳက္ျပဳလုပ္ၾကသည္။
အျခားကရင္မ်ား (Other Karens)
အထက္ေဖာ္ျပပါအုပ္စုခြဲမ်ားတြင္မပါေသာ ကရင္မ်ဳိးႏြယ္စုေလးမ်ဳိးလည္း ေတြ႔ရေသးသည္။ ၄င္းတို႔မွာ မႏူးမေနာ၊ ေ၀ေ၀ၚ၊ ယင္းတလဲ ႏွင္႔ ဇာယိန္းျဖစ္သည္။
မႏူးမေနာ (Manumanaw)
ကယားျပည္နယ္ ၾကက္ဖိုးႀကီးအေနာက္တြင္ မနူးမေနာခရစ္ယာန္မ်ား ခန္႔မွန္းေခ် (၃၀၀၀) ခန္႔ေနထိုင္ၾကသည္။ သူတို႔အ၀တ္အစားမ်ားအေၾကာင္းကို မွတ္တမ္းတင္ထားျခင္းမေတြ႔ရေပ။
ေ၀ေ၀ၚ (Wewaw)
ေ၀ေ၀ၚအေၾကာင္းအက်ဥ္းမွ်ကို Spearman (1880,I:166) ၏မွတ္တမ္းမ်ားတြင္ ေတြ႔ရသည္။ သူကေ၀ေ၀ၚမ်ားသည္ ယဥ္ေက်းမူအဆင္႔နိမ္႔ေသးသည္႔လူမ်ားဟု ယူဆသည္။ သူတို႔သည္ အ၀တ္အစားမ်ဳိးစံု၀တ္သူမ်ား ျဖစ္သည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားမွာ ရက္ကန္းယက္ျခင္း မလုပ္ၾကေသာေၾကာင္႔ အသြင္သ႑န္ခြဲျခား၍မရေသာ အ၀တ္အစားမ်ားကို၀တဆင္္ၾကသည္။
ယင္းတလဲ (Yinale)
ကယားျပည္နယ္ ေဘာလခဲေဒသ ေတာင္ဘက္တြင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ယင္းတလဲကရင္အနည္းစု ေနထိုင္ၾကသည္။ သူတို႔အ၀တ္အစားမ်ားအေၾကာင္းကို မွတ္တမ္းတင္ထားျခင္း မေတြ႔ရေပ။
ဇာယိန္း(Zayein)
ဇာယိန္းကို စြမ္းေတာင္ သို႔မဟုတ္ ေခါင္းတိုကရင္မ်ားဟုလည္းေခၚၾကသည္။ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းတြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။ အမ်ဳိးသားမ်ားသည္ နားအေပၚဘက္တြင္ ဆံပင္တစ္ခ်ဳိ႔သာခ်န္ထားၿပီး ေခါင္းတံုးရိတ္ၾကသည္ကိုအစြဲျပဳလ်က္ ေခါင္းတိုဟုေခၚၾကျခင္းျဖစ္သည္။ Scott and Hardiman (1900,I/II:539) က F.H Gilles အဆိုျဖစ္ေသာဇာယိန္းမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံေအာက္ပိုင္း က်ဳိကၡမီေဒသမွ ျမန္မာႏုိင္ငံအထက္ပိုင္း လိြဳင္ေလာင္ႏွင္႔ မိုင္ပိုင္ေဒသသို႔ေရြ႔သြားၾကသည္ကို ထပ္မံေဖာ္ျပထားသည္။ F.H Gilles က ဇာယိန္းတို႔၏၀တ္စားဆင္ယင္မႈႏွင္႔ ပတ္သက္၍ေရးသားသည္မွာ အမ်ဳိးသားမ်ားသည္ ၁၅ လက္မအရွည္ရွိေသာ ေဘာင္းဘီရွည္မ်ားကို၀တ္ၾကသည္။ ခါးတြင္ႀကိဳးးႏွင္႔ခ်ည္ထားသည္။ ကုတ္အကၤ်ီရွည္မွာလည္း ဒူးဆစ္အထိေရာက္သည္။ လည္ပင္းတြင္ခ်ည္ထားသည္ သို႔မဟုတ္ ဖြင္႔ဟထားသည္။ ေဘာင္းဘီရွည္ေရာ ကုတ္အကၤ်ီပါ အျဖဴေရာင္ျဖစ္သည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားလည္း သင္တိုင္းတိုမ်ားကို၀တ္ၾကသည္။ အနက္ေရာင္အစင္းသည္ လည္ပင္းကိုပတ္လ်က္ ေက်ာဘက္ ရင္ဘက္ျခမ္းအတိုင္း ေအာက္သို႔သြယ္တန္းသည္။ လက္ေမာင္းစကိုလည္း ပတ္ထားသည္။ ေအာက္ဆံုးအနားသတ္မွာ သံုးလက္မခန္႔ အက်ယ္ထားသည္။ ထိုသင္တိုင္းမ်ဳိးသည္ ဒူးဆစ္ႏွင္႔ေပါင္ၾကားေလာက္တြင္ေရာက္သည္။ အခ်ဳိ႔ကို ခရုခြံမ်ားႏွင္႔ဆင္ယင္ထားသည္။ အတြင္းခံအျဖစ္ စကပ္မ်ားကို၀တ္သည္။ စကပ္မ်ားသည္ ဒူးဆစ္ေလာက္အထိမေရာက္ပါ။ အျဖဴေရာင္ေပၚတြင္ အနက္ေရာင္တင္သည္။ အနီေရာင္ႏွင္႔ အနက္ေရာင္ကိုလည္း အနားသတ္လိုင္းဆြဲထားသည္။ ပထမလိုင္းမွာ လက္မခန္႔က်ယ္၍ ဒုတ္ယလိုင္းမွာ လက္မ၀က္ခန္႔က်ယ္သည္။ တတိယလိုင္းမွာ သံုးလက္မခန္႔ရွိသည္။ အနက္ေရာင္ထိုးထားေသာခ်ည္ထည္ကို ဒူးဆစ္ေအာက္ေျခေထာက္တြင္ ပတ္ထားသည္။ အျပာ သို႔မဟုတ္ အနီေရာင္အ၀တ္စကို ေျခသလံုးတြင္ပတ္ထားသည္။ ေၾကးကြင္းမ်ားကိုလည္း ေျခေထာက္ႏွစ္ဖက္ရွိ ေျခက်င္း၀တ္တြင္ ေလးလက္မခန္႔အထိ ၀တ္ထားသည္။ ေခါင္းကိုလည္း လိပ္ခံုးပံုမို႔ေမာက္ေအာင္ၿဖီးထားသည္။ မို႔ေမာက္ေနေသာဆံပင္ေပၚေအာင္ ေခါင္းေပါင္းလည္းေပါင္းထားသည္။ ေခါင္းေပါင္းကို အမ်ဳိးမ်ဳိးတန္ဆာဆင္ထားသည္။ အျဖဴစႏွင္႔ အနီစရွစ္မ်ဳိးပါရွိသည္။ (၂၀) လက္မရွည္လ်ားၿပီး (၆) လက္မက်ယ္သည္။
Lowis (1919:45) ဇာယိန္းတို႔၏ အ၀တ္အစားတို႔ႏွင္႔ပတ္သက္၍ အတိုခ်ဳပ္ေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ သင္တိုင္းႏွင္႔ေျခက်င္း၀တ္ေၾကးကြင္းမ်ားမွာ မ်ဳိးႏြယ္စုတိုင္းရွိ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ သာမာန္အ၀တ္အစားမ်ားျဖစ္သည္။ ေဘာင္းဘီတိုမွာ အမ်ဳိးသားမ်ားအတြက္ ၀တ္ဆင္ေသာအ၀တ္ျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႔ေနရာမ်ားတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ ဆံပင္ပံုစံမ်ားမွာ ထူးဆန္းသည္။ Goteborg Ethnographical Museum တြင္ ဇာယိန္းတို႔၏ အ၀တ္အထည္သံုးမ်ဳိးကို ခင္းက်င္းျပသထားသည္။ ပထမတစ္မ်ဳိးမွာ အမ်ုိးသမီး၀တ္လက္တို ဘေလာက္အကၤ်ီ၊ ေဆးဆိုးထားျခင္းမရွိ၊ အျဖဴေရာင္တန္ဆာဆင္ထားျခင္းမရွိ။ (AC#35.39.740)၊ ဒုတိယတစ္မ်ဳိးမွာ အမ်ဳိးသား၀တ္အကၤ်ီ လက္ပါဂ်က္ကက္ျဖစ္သည္။ (AC#35.39.738) တတိယတစ္မ်ဳိးမွာ အမ်ဳိးသား၀တ္ေဘာင္းဘီတို ေဆးမဆိုးထားေသာခ်ည္ထည္၊ အျဖဴေရာင္၊ အညိဳေရာင္ အစင္းမ်ားရွိသည္။ (AC#35.39.739) ၄င္းအားလံုးကို "၀ါသာ" (Watha) တြင္စုေဆာင္းခဲ႔သည္။ အမ်ဳိးသားအကၤ်ီပံုမ်ားကိုလည္း ေတြ႔ရသည္။ ဓါတ္ပံုရုိက္ကူးထားျခင္းမေတြ႔ရ။
Scott and Hardiman (1900,I/II:544) တို႔ကလည္း စင္းစင္း (Sin Sin) ဟုေခၚေသာ ကရင္မ်ဳိးႏြယ္စုအေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပထားသည္။ ဇာယိန္းႏွင္႔တစ္မ်ဳိးတည္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ေတာင္သူႏွင္႔ရွမ္းရြာမ်ားတြင္ အတူယွဥ္တြဲေနထိုင္ၾကသည္။ သူတို႔ဘာသာစကားကို ထိန္းသိမ္းၾကရန္ လိုအပ္လာသည္။ အေၾကာင္းမွာေတာင္သူတို႔၏ လြမ္းမိုးမႈကို မ်ားစြာခံေနရသည္။ Scott and Hardiman (1900,I/II:545) တို႔အဆိုအရ အမ်ဳိးသားမ်ားသည္ ေတာင္သူ ဓႏုမ်ားကဲ႔သို႔ ၀တ္စားဆင္ယင္လာၾကေသာ္လည္း အမ်ဳိးသမီးမ်ားမွာ မိမိတို႔ကိုယ္ပိုင္ရုိးရာ၀တ္စံုမ်ားကို ၀တ္ၾကေသးသည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ ဒူးဆစ္အထိေရာက္ေသာ သင္တိုင္းမ်ားကို၀တ္ဆင္ၾကသည္။ အျဖဴေရာင္သင္တိုင္းျဖစ္သည္။ အျပာေရာင္လိိုင္းကိုလည္း လည္ပင္းပတ္လည္ နံေဘးပတ္လည္ ရင္ဘတ္ေက်ာဘက္ထက္ေအာက္ ေဖာ္ထားသည္။ အကၤ်ီလက္မ်ားမွာ အျပာ အနီႀကိဳးမ်ားျဖင္႔ ေဖာ္ထားျပန္သည္။ အနက္ေရာင္ဆိုးထားေသာခ်ည္ကိုလည္း ခါးတြင္ပတ္ထားသည္။ အတြင္းဂါ၀န္ကိုမ၀တ္ၾက။ ေတာင္သူအမ်ုိးသမီးမ်ားကဲ႔သို႔ ေခါင္းေပါင္းၾကသည္။ ဆံပင္ပံုမွာလည္း အတူတူပင္ျဖစ္သည္။
အျခားေသာကရင္မ်ား၏ အမည္မ်ားကို အျခားမွတ္တမ္းစာေပမ်ားတြင္ ေတြ႔ရေသးသည္။ ၄င္းတို႔သည္ အထက္ေဖာ္ျပပါ ကရင္အုပ္စုခြဲမ်ားတြင္ အခ်ဳိ႔ပါ၀င္ၾကၿပီး အခ်ဳိ႔မွာလည္း အျခားအုပ္စုခြဲမ်ား၌ ပါ၀င္ၾကသည္။
(Michale C.Howard ၏ Texitles of the Hill Tribes မွ "The Karen" ကိုျပန္ဆိုျခင္းျဖစ္သည္။
လပုပ္ပုပ္ ဘာသာၿပန္ေရးသားသည္။
ခလရ ၃၂ စစ္ေၾကာင္းအပစ္ခတ္ခံရၿပီး ႏွစ္ေယာက္ေသ
Kaowao
ၾသဂုတ္၂၃ ၊၂၀၀၉။
စံခလပူရီ(ၾသဂုတ္-၂၃)။ ။ မၾကာမီရက္ပုိင္းက ဘုရားသုံးဆူမွေျပာင္းေ႐ြ႕ထြက္ခြာလာခဲ့ေသာ ခလရ ၃၂ တပ္ရင္း စစ္ေၾကာင္းမွာ ယမန္ေန႔၊ နံနက္ ၁၁ ခန္႔က တားဒိန္ေခ်ာင္းကုိျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး သက္ကယ္ႏွင့္ အပလုံ႐ြာၾကား၌ KNU ေျပာက္ၾကားမ်ား၏ ပစ္ခတ္ျခင္းခံရ၍ ႏွစ္ေယာက္ေသဆုံးကာ ဘုရားသုံးဆူ-အနန္းကြင္း ေမာ္ေတာ္ကားလမ္း ေဘးတြင္ ယင္းအေလာင္းႏွစ္ေလာင္း ေျမႁမႈပ္သၿဂဳိလ္ထားသည္ကုိ သိ႐ွိရေၾကာင္း KNU တပ္မဟာ၆ ေျပာခြင့္ရ အရာ႐ွိက ေျပာၾကားခဲ႔သည္။
မြန္ျပည္သစ္ပါတီ၊ တားဒိန္ဂိတ္စခန္း တာဝန္ခံကလည္း “မေန႔ေန႔လည္ေလာက္မွာ လက္နက္ႀကီးေပါက္ကြဲသံ ၁၂ လုံးေလာက္ က်ေနာ္တုိ႔ၾကားမိတယ္၊ ၃၂ စစ္ေၾကာင္းက ၂ ေယာက္က်တယ္လုိ႔ သိရတယ္” ဟု ေျပာျပခဲ့သည္။
ထုိသုိ႔အပစ္ခတ္ခံလုိက္ရၿပီး လြန္ခဲ့သည့္ညတြင္ သက္ကယ္႐ြာ၌ ခလရ ၃၂ စစ္ေၾကာင္းျပန္လည္အိပ္လုိက္ရသည္။
ထုိ႔ေနာက္ ယေန႔နံနက္ ၇ နာရီခန္႔တြင္ အပလုံ႐ြာဖက္သုိ႔ ထုိစစ္ေၾကာင္း ဆက္လက္ထြက္ခြာသြားေနသည္ဟု KNLA တပ္ရင္း ၁၆ ခြဲ ၂ မွ အရာ႐ွိတစ္ဦးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခ်က္အရ သိရသည္။
ၾသဂုတ္လ ၂၀ ရက္ေန႔၌ တားဒိန္စခန္းအနီး ညအိပ္ရပ္နားစဥ္ တပ္ဖြဲ႔ဝင္ ၂ ဦးထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္သြားခဲ့ၿပီး တားဒိန္ေခ်ာင္းအျဖတ္တြင္ တပ္သားတစ္ဦး လက္နက္တစ္လက္ႏွင့္အတူ ေရေမ်ာေသဆုံးခဲ့သည္။
ခလရ ၃၂ တပ္ရင္းမႉး ဒုဗုိလ္မႉးႀကီးခင္ေဇာ္ ဦးစီးစစ္ေၾကာင္းမွာ လြန္ခဲ့သည့္ၾသဂုတ္လ ၁၉ ရက္ေန႔တြင္စတင္၍ ဘုရားသုံးဆူနယ္စပ္ၿမဳိ႕မွ မိခင္တပ္ရင္းတည္႐ွိေသာ ၾကာအင္းဆိပ္ႀကီးၿမဳိ႕ဆီသုိ႔ ေ႐ွ႕တန္းျပန္ခရီး တေ႐ြ႕ေ႐ြ႕ စတင္လာခဲ့ရာ လက္႐ွိအေနအထား၌ စစ္ကူမ႐ွိပဲ KNU ေျပာက္က်ားမ်ား အသင့္ေစာင့္ဆုိင္းေနေသာ လမ္းေၾကာင္း အတြင္း ခရီးမတြင္ႏုိင္ ျဖစ္ေနရသည္။
ဘုရားသုံးဆူမွ သံျဖဴဇရပ္ၿမဳိ႕အနီးသုိ႔ ေျမနီလမ္းေၾကာင္းေတာလမ္း အ႐ွည္မုိင္မွာ ၅၈ မုိင္ခန္႔႐ွိသည္။ ဤလမ္း ေၾကာင္းတေလၽွာက္တြင္ KNU ေျပာက္က်ားမ်ားစိုိးမုိးႏုိင္ေသာ ဧရိယာမွာ ၄၀ မုိင္ခန္႔႐ွိသည္။ ယခုစစ္ေၾကာင္းမွာ တစ္ေန႔ ၅ မုိင္ခန္႔ပင္ ခရီးမေပါက္ႏုိင္ေသးသည္ကုိ သတင္းမွတ္တမ္းမ်ားတြင္ သိ႐ွိႏုိင္သည္။
မယ္လအူးစခန္းအတြင္း က်ဴရွင္အတန္းမ်ားျပားလာ
ၾသဂုတ္လ ၂၀ရက္။ ေစာခါးစူးညား (ေကအိုင္စီ)
ထိုင္းႏိုင္ငံ မဲေဟာင္ေဆာင္ခ႐ိုင္ရွိ မယ္လအူး ကရင္ဒုကၡသည္စခန္းအတြင္း တတိယႏိုင္ငံထြက္မည့္သူမ်ားအတြက္ အဂၤလိပ္ က်ဴရွင္ အတန္း (Tuition Class) ဖြင့္လွစ္မႈမ်ား ၂၀၀၉ခုႏွစ္ အစပိုင္းမွ ယခု ၾသဂုတ္လအထိ မ်ားျပားလာသည္ဟု သိရသည္။
တတိယႏိုင္ငံ ေလွ်ာက္ထားသူမ်ားသည္ ၎တို႔ သြားေရာက္အေျခခ်မည့္ ႏိုင္ငံတြင္ အဂၤလိပ္စကားသာေျပာၾကေသာေၾကာင့္ အလုပ္ ရရွိေရးအတြက္ျဖစ္ေစ၊ ပညာေရးအတြက္ျဖစ္ေစ လိုအပ္သည့္အေပၚ ယခုလို သင္တန္းမ်ားျပားလာျခင္းျဖစ္သည္ဟု မယ္လ အူးစခန္းမွ ေရာင္နီဦးေက်ာင္းအုပ္ျဖစ္သူ ဦးလွေဌးက ေကအိုင္စီကို ေျပာသည္။
“တတိယႏိုင္ငံ အေျခခ်ႏိုင္ေနထိုင္ေရးအစီအစဥ္ မရွိစဥ္တုန္းကဆိုရင္ ဒီလိုက်ဴရွင္အတန္းလိုမ်ဳိး ရွိတာ မၾကားရပါဘူး။ အခု ဒီႏွစ္အ ေတာအတြင္းမွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားလာတာကို ေတြ႕ရတယ္။ စခန္းရပ္ကြက္တိုင္းလိုလိုရွိတယ္။ က်ေနာ္တိတိက်က် ေထာက္ျပႏိုင္တဲ့ ရပ္ကြက္(၁)မွာ ရွိတယ္။ ေနာက္ ေဖြးေဘာလူမွာရွိတဲ့ (၂, ၃, ၄, ၆) စတဲ့ရပ္ကြက္ျဖစ္ပါတယ္”ဟု ဆိုသည္။
က်ဴရွင္သင္ၾကားျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ အက်ဳိးေက်းဇူး မ်ားစြာရွိေၾကာင္း၊ အတန္း(၁)တန္းတြင္ လူဦးေရ ၅၊ ၁၀ မွ ၂၀ ဦးအထိ ရွိ ေၾကာင္း၊ က်ဴရွင္ဆရာက အတန္း(၁)တန္းကို ဘတ္ေငြ ၁,၀၀၀ မွ ၂၀,၀၀၀ အထိ ေကာက္ယူေၾကာင္းႏွင့္ တက္ေရာက္သင္ယူသူ မ်ားသည္ အသက္ႀကီးသူမ်ားပါ၀င္ေသာ္လည္း အမ်ားအားျဖင့္ လူငယ္မ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း တက္ေရာက္ဖူးသူ ေစာေတာရီးက ေျပာ သည္။
၎က “တခ်ဳိ႕မိသားစုေတြက သင္တန္းဆရာကို ပုတ္ျပတ္ငွားတယ္။ မိသားစု တစုကို တလ ဘတ္ေငြ ၁,၀၀၀ ငွားတာရွိတယ္။ မိသားစု တစုဆိုေတာ့ လူ ၃, ၄, ၅ေယာက္ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ လူ ၂၀ ၀န္းက်င္ေလာက္ရွိတဲ့ က်ဴရွင္၀ိုင္းေတြလည္း ရွိတယ္။ အဲဒီလူ တက္တဲ့ သူေတြကိုက်ေတာ့ တလကို ၁၀၀ ေလာက္ ေပးရတာေတြ ရွိတယ္။ ေတာ္ေတာ္ထိေရာက္တာကိုလည္း ေတြ႕ရတယ္။ ကေနဒါမွာ ေရာက္သြားတဲ့ မိသားစုတစုမွ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္ မိန္းကေလးငယ္တဦးဆိုရင္ စခန္းမွာ ဒီလို အဂၤလိပ္စာ က်ဴရွင္မ်ဳိးတက္ခဲ့ တဲ့အတြက္ စာေမးပြဲ ၀င္ခြင့္တခုမွာ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ေျဖဆိုႏိုင္ခဲ့တာ ရွိတယ္”ဟု ေျပာဆိုသည္။
မယ္လဦးဒုကၡသည္စခန္း
အဂၤလိပ္စာ သင္ၾကားရာ၌ က်ဴရွင္ဆရာမ်ားက အဓိကအားျဖင့္ သဒၵါႏွင့္ စကားေျပာျခင္း အပိုင္းတြင္ ပို၍ သင္ၾကားပို႔ခ်ေပးေၾကာင္း သိရသည္။
၂၀၀၉ခုႏွစ္ ေမလ၌ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာကူညီေစာင့္ ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕ (ယူအဲန္အိပ္ခ်္စီအာရ္)က မယ္လအူး စခန္းကို လာေရာက္၍ စခန္းအတြင္းရွိ ၂၀၀၅ခုႏွစ္အထိ လူေဟာင္းစာရင္း၀င္မ်ားအားလံုး အေမရိကန္ႏိုင္ငံသို႕ ေလွ်ာက္ထားႏိုင္ ေၾကာင္း စာရင္းေကာက္ခဲ့သည္။
မယ္လအူး ကရင္ဒုကၡသည္စခန္းသည္ ရပ္ကြက္ (၁၃)ခုရွိသည့္အနက္ လက္ရွိ လူဦးေရ ၁၀,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး (ယူအဲန္အိပ္ခ်္စီအာရ္) ၏ အစီအစဥ္ျဖင့္ ၂၀၀၈ခုႏွစ္အတြင္း ကေနဒါႏွင့္ ၾသစေၾတးလ်ားႏိုင္ငံသို႕ ထြက္သြားသူဦးေရ ၃၀၀ခန္႕ရွိၿပီျဖစ္သည္။
အိမ္ ျပန္ခ်င္ၿပီ
ၾသဂုတ္လ ၂၀ရက္။ နန္းထူးစံ(ေကအုိင္စီ)
ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ ဘန္ေကာက္ၿမဳိ႕တြင္ ေရာက္ရွိကာ အိမ္ေဖာ္အလုပ္ျဖင့္ အလုပ္လုပ္ခဲ့သည္မွာ ၾကာၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ယခုခ်ိန္အထိ အိမ္ကုိ မျပန္ႏုိင္ေသးဘဲ ျဖစ္ေနၿပီး အိမ္တြင္ မိသားစုမ်ားႏွင့္ ေအးေအးေဆးေဆး ျပန္ေနခ်င္ၿပီဟု ဆုိသည့္ ေကာ့ကရိတ္ၿမဳိ႕နယ္၊ က်ဳိက္ဒုံတုိက္နယ္သူ နန္းလင္းလင္း(နာမည္ရင္းမဟုတ္)က ဆုိသည္။
သူမက “ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ေရာက္လာတာ (၄)ႏွစ္ရွိသြားၿပီ၊ သူေဌးအိမ္မွာ သန္႔ရွင္းေရး၊ ထမင္းခ်က္ လုပ္ရတာ ဝၿပီ၊ တလမွာ ဘတ္(၆,၀၀၀) ရေပမဲ့ အိမ္ကုိပုိ႔လုိက္၊ စားလုိက္နဲ႕ ဒီလုိပဲ သံသရာလည္ေနေတာ့ အိမ္ကုိ ဘယ္ေတာ့ ျပန္ျဖစ္မလဲဆုိတာ မသိေတာ့ဘူး။ အိမ္ကုိ အရမ္းျပန္ခ်င္တယ္” ဟု ရင္ဖြင့္ေျပာဆုိလာသည္။
နန္းလင္းလင္းသည္ လူငယ္တဦးျဖစ္သည့္အတြက္ ပညာဆက္လက္သင္ယူခ်င္ေသာ္လည္း မိသားစု စားဝတ္ေနေရး အခက္အခဲ ေၾကာင့္ ေက်ာင္းပညာကုိ (၉)တန္းအထိသာ သင္ယူခဲ့ၿပီး္ ထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္းသုိ႔ သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္အတူ လုိက္ပါခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
အသက္ (၂၂)ႏွစ္အရြယ္ရွိ နန္းလင္းလင္းသည္ ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ ဘန္ေကာက္ၿမဳိ႕တြင္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္က စတင္ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး ထုိင္းသူေဌးမိ သားစု တစု၏အိမ္တြင္ အိမ္ေဖာ္အျဖစ္ ဝင္ေရာက္လုပ္ကုိင္ခဲ့ကာ ရရွိသည့္လုပ္ခ တဝက္ေက်ာ္ကုိ ရြာတြင္က်န္ရွိသူ အေမအုိႏွင့္ ေက်ာင္းေန ညီမေလးတုိ႔၏ အိမ္အသုံးစရိတ္၊ ေက်ာင္းရိတ္အတြက္ ပုိ႔ေပးေနရသည္။
ထုိကဲ့သုိ႔ အိမ္ကုိ လစဥ္ေငြပုိ႔ေပးေသာ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ဝယ္ယူစားသုံးရသည့္ အေျခခံစားသုံးကုန္၊ အသုံးအေဆာင္ပစၥည္း မ်ား၏ ေစ်းႏႈန္းမ်ားက ႀကီးျမင့္၊ ညီမျဖစ္သူ ေက်ာင္းစရိတ္ကလည္း အကုန္အက်မ်ားသည့္အတြက္ လုံေလာက္မႈမရွိသည့္အျပင္ ေဒသတြင္း အုပ္ခ်ဳပ္သူ အာဏာပုိင္းမ်ား၏ အခြန္ေကာက္ခံမႈကုိလည္း ေပးေဆာင္ရသည္ဟု ဆုိသည္။
ကရင္ျပည္နယ္ ေကာ့ကရိတ္ၿမဳိ႕နယ္ရွိ က်ဳိက္ဒုံတုိက္နယ္အတြင္း နအဖ တပ္၊ ကရင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတပ္ဖြဲ႕(ေကပီအက္ဖ္)ႏွင့္ တုိးတက္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ကရင္အမ်ဳိးသားတပ္မေတာ္(ဒီေကဘီေအ)တပ္ဖြဲ႕မ်ားက အေျခခ် လႈပ္ရွားလ်က္ရွိသည္။
အဆုိပါ တပ္မ်ားက ၎တုိ႔တပ္ဖြဲ႕မ်ား စားသုံးရန္ ရိကၡာ၊ ေနထုိင္ရန္ စခန္း၊ အေဆာက္အအုံမ်ားအတြက္ ကုန္က်စရိတ္မ်ားကုိ ရြာသူရြာသားထံတြင္ ေကာက္ယူခဲ့သည့္အျပင္ ၎တုိ႕၏ လုပ္ငန္းလႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္လည္း ေဒသခံရြာသားမ်ားကုိ ေခၚယူခုိင္းေစခဲ့သည္ဟု သိရသည္။
ထုိ႔အျပင္ ရြာသူရြာသားပုိင္ လယ္ယာ၊ အိမ္ေျမယာႏွင့္ ၿခံမ်ားကုိလည္း ေဒသတြင္းရွိ အာဏာပုိင္မ်ားအား ႏွစ္စဥ္အခြန္ေဆာင္ေနရ သည္။
“က်မတုိ႔ရြာမွာက အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့အဖြဲ႕ေတြက မ်ားေတာ့၊ နအဖ ကလည္း ဘာခြန္ညာခြန္နဲ႔ ခဏခဏေကာက္တယ္။ ဒီေကဘီေအက လည္း စစ္ေၾကးလာ၊ ေပၚတာေၾကးလား ေကာက္ျပန္ၿပီ။ ေကပီအက္ဖ္လည္း အဲသလုိပဲ သူ႕နည္းသူ႔ဟန္နဲ႔ ေကာက္ၾကတာ” ဟု နန္းလင္းလင္းက ေျပာဆုိကာ “ဒီဝဋ္ေၾကြးကေန ဘယ္ေတာ့ လြတ္မွာလဲဆုိတာ မသိေတာ့ဘူး”ဟု ျငင္းညဴေျပာဆုိသြားသည္။
ထုိေဒသရွိ ရြာသူရြာသားမ်ားသည္ လယ္ယာႏွင့္ ၿခံလုပ္ငန္းမ်ားကုိ အဓိကထား လုပ္ကုိင္စားေသာက္ၾကၿပီး ထုိသုိ႔လုပ္ကုိင္စား ေသာက္ရာတြင္ ယခင္က မိသားစုအတြက္ ဖူလုံမႈရွိေသာ္လည္း ယခုအခ်ိန္တြင္ ျပည္တြင္း စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ၊ ကုန္ေစ်းႏႈန္း ႀကီးျမင့္မႈႏွင့္ အဘက္ဘက္မွ အေကာက္အခြန္မ်ား ေပးေဆာင္ရမႈတုိ႔ေၾကာင့္ ယခင္ကလုိ ဖူလုံမႈမရွိေပ။
စစ္အစုိးရက ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေနထုိင္ၾကသည့္ တုိင္းရင္းသားျပည္သူမ်ားအတြက္ ဖြံ႕ၿဖဳိးေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေပးလ်က္ရွိ ေၾကာင္း ၎တုိ႔ပုိင္ သတင္းမီဒီယာမ်ားတြင္ ေန႔စဥ္ ထည့္သြင္းေျပာဆုိေလ့ရွိသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း နန္းလင္းလင္း ေနထုိင္သည့္ ေဒသမ်ားတြင္ အုပ္ခ်ဳပ္သူအစုိးရက မည္သည့္ဖြံ႕ၿဖဳိးေရးလုပ္ငန္းမွ လုပ္ေဆာင္ေပးျခင္း မရွိဘဲ ရြာသူရြာသားမ်ားက မြဲသထက္ မြဲလာေလသည္္ဟု ဆုိေလသည္။
စီးပြားေရးအခက္အခဲေၾကာင့္ မိသားစု စားဝတ္ေနေရး ဖူလုံရန္အတြက္ မိဘမ်ား၏အပူမွ သားသမီးမ်ားသုိ႔ ကူးဆက္သြားၿပီး ကရင္ ျပည္နယ္အတြင္းရွိ လူငယ္အေျမာက္အမ်ားက ပညာကုိ ဆုံးခန္းတုိင္ မသင္ယူႏုိင္ဘဲ အိမ္နီးခ်င္း ထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္းသုိ႔ ခုိးဝင္လာ ကာ ႀကီးမားသည့္ မိသားစုတာဝန္ကုိ ထမ္းေဆာင္ေနၾကရသည္။
တခ်ဳိ႕ေသာ မိဘမ်ားက အဆုိပါ စားဝတ္ေနေရးအခက္အခဲမ်ားကုိ ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းရာမွာ ၎တုိ႔၏ သားသမီးမ်ားကုိ မွီခုိအားထားလာၾကၿပီး အရြယ္ေရာက္လာသည့္ သားသမီးမ်ားကုိ ဝင္ေငြအနည္းငယ္ေကာင္းသည့္ ထုိင္းႏိုင္ငံအတြင္း သြားေရာက္ အလုပ္လုပ္ကုိင္ရန္ ဖိအားေပးလာသည္လည္း ရွိသည္။
ထုိသုိ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္း ေရာက္ရွိလာသည့္ လူငယ္မ်ားသည္ ရရာအလုပ္ကုိ ဝင္လုပ္ၾကရၿပီး အမ်ဳိးသားမ်ားက က်ပန္း ေန႔စားအ လုပ္မ်ား၊ ေဆာက္လုပ္ေရးအလုပ္မ်ား၊ သံခ်က္သည့္ အလုပ္မ်ား စသည္ျဖင့္ ၾကမ္းတမ္းသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားကုိ လုပ္ကုိင္ၾကရကာ၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ားမွာမူ အိမ္ေဖာ္္၊ ေစ်းဆုိင္၊ စားေသာက္ဆုိင္္၊ စက္႐ုံအလုပ္႐ုံမ်ားတြင္ ရွိသည့္အလုပ္မ်ားကုိ လုပ္ကုိင္ၾကရင္းျဖင့္ ရသည့္လုပ္ခမ်ားကုိ အိမ္မွ မိသားစုမ်ားကုိ ေထာက္္ပံ့ေနၾကသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အလုပ္အကုိင္ရွားပါးမႈေၾကာင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္း ဝင္ေရာက္ကာ အလုပ္မ်ား ရွာေဖြလုပ္ကုိင္ေနသည့္ ျမန္မာျပည္သား (၄)သန္းခန္႔ ရွိေနသည္ဟု သိရၿပီး ၎တုိ႔အနက္ နယ္ေျမမကၽြမ္းက်င္မႈႏွင့္ ဘာသာစကားျပႆနာေၾကာင့္ အခက္အခဲအမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရကာ ဘဝပ်က္ခဲ့ရသည့္သူမ်ားလည္း ရွိသည္ဟု သိရသည္။
သုိ႔ေသာ္လည္း ရရာအလုပ္ကုိ လုပ္ရင္းျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္းၾကာလာေသာ္လည္း နန္းလင္းလင္းကဲ့သုိ႔ အိမ္ျပန္ရန္ အေျခအေနမေပးသည့္ သူလည္း အမ်ားအျပားရွိေနသည္။
နန္းလင္းလင္းကေတာ့ အိမ္ကုိလြမ္းရင္းျဖင့္ မိသားစု စားဝတ္ေနေရး ေျပလည္ေစေရးအတြက္ ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ ဘန္ေကာက္ၿမဳိ႕တြင္ ဆက္လက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ရဦးမည္ဟု ဆုိသည္၊
ကရင္ျပည္နယ္တြင္ ထုိးစစ္ဆင္ဦးမည္
ကရင္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (KNLA) ၏ ကရင္ျပည္နယ္ ေတာင္ပုိင္းရိွ တပ္မဟာ ၇ နယ္ေျမမွ စခန္းမ်ားကုိ တုိက္ခုိက္ သိမ္းပုိက္ခ့ဲသည့္ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုးတက္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ကရင္ အမ်ိဳးသား တပ္ဖြဲ႕(DKBA) တုိ႔၏ ပူးေပါင္း တပ္မ်ားက ကရင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းရိွ KNLA အေျခစုိက္ စခန္းမ်ားကုိ လာမည့္လတြင္ ထုိးစစ္ဆင္ရန္ ျပင္ဆင္ေနၾကသည္။
ထုိးစစ္ကုိ ခုခံရန္ ျပင္ဆင္ေနၾကသည့္ KNLA တပ္မဟာ ၅ ေဒသမွမွ တပ္ဖဲြ႔ဝင္မ်ား (ဓာတ္ပုံ - ေစာရန္ႏုိင္/ဧရာဝတီ)
ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ မယ္ေဟာင္ေဆာင္ခရုိင္ အနီးရိွ သံလြင္ျမစ္ တေလွ်ာက္ရိွ KNLA တပ္မဟာ ၅ ေဒသမွ စခန္းမ်ားကုိ ထုိးစစ္ဆင္ ၾကမည္ျဖစ္ရာ KNLA ကလည္း ၎တုိ႔၏ စခန္းမ်ားကုိ အလြယ္တကူ လက္လြတ္ ဆုံးရႈံးခံမည္ မဟုတ္ဘဲ ျပန္လည္ခုခံ တုိက္ခုိက္ရန္ အသင့္ျပင္ထား ၾကသည္ကုိ ေတြ႔ရသည္။
စစ္ရိပ္စစ္ေငြ႔ သမ္းေနသည့္ KNLA ၏ တပ္မဟာ ၅ ေဒသတြင္ တပ္မဟာမွဴးက ၎တုိ႔၏အစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဧရာဝတီကုိ ရွင္းျပသည္။
မၾကာမီ ေရာက္လာႏုိင္သည့္ ထုိးစစ္အတြင္း သူ၏ တပ္ဖဲြ႔ဝင္မ်ားက နယ္ေျမ ႏွင့္ ေဒသခံ ရြာသူရြာသားမ်ားကုိ အကာအကြယ္ေပးရန္ အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးစားမည္၊ ၎တုိ႔နည္းတူ ကရင္ တုိင္းရင္းသားမ်ားျဖင့္ ဖဲြ႔စည္းထားေသာ DKBA တပ္ဖဲြ႔မ်ားကုိလည္း ျပန္လည္ တုိက္ခုိက္မည္ဟု KNLA ၏ အမွတ္ ၅ တပ္မဟာမွဴး ေဘာ္ေက်ာ္က ဆုိသည္။
“DKBA က ရန္သူ႔အမိန္႔ကုိ နာခံေနရင္ေတာ့ သူတုိ႔ကလည္း က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ရန္သူပဲ” ဟု တပ္မဟာမွဴးက ေျပာသည္။
DKBA သည္ KNLA မွ ခဲြထြက္သြားသည့္ အဖဲြ႔ ျဖစ္သည္။ ယခင္က ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ကုိ အတူ ရင္ဆုိင္ခ့ဲၾကေသာ္လည္း ၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ တပ္သားမ်ားက DKBA အျဖစ္ ခဲြထြက္ၿပီးခ်ိန္မွ စ၍ ရန္ဘက္မ်ား ျဖစ္လာၾကသည္။
ကရင္ျပည္နယ္ ေတာင္ပုိင္း တပ္မဟာ ၇ နယ္ေျမရိွ KNLA စခန္းမ်ားကုိ ယခင္လအတြင္း ထုိးစစ္ဆင္စဥ္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က ေနာက္ဘက္မွ လက္နက္ႀကီးျဖင့္ ပစ္ၿပီး၊ DKBA တပ္မ်ားက ေရွ႕မွ တုိက္ခုိက္ခ့ဲၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ လာမည့္လအတြက္ ထုိးစစ္မွာ ကရင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းရိွ တပ္မဟာ ၅ ေဒသကုိ ဦးတည္ေနသည္။
KNLAက အသင့္ ျပင္ဆင္ထားသျဖင့္ DKBA သည္ ၎တုိ႔၏ တပ္သား အမ်ားအျပားကုိ ဆုံးရႈံးၿပီးမွသာ တပ္မဟာ ၅ ေဒသကုိ စုိးမုိးႏုိင္မည္ဟု ထုိင္းျမန္မာနယ္စပ္ သတင္းရပ္ကြက္မ်ားက ခန္႔မွန္းၾကသည္။
ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ ႏွင့္ DKBA ပူးေပါင္း တပ္မ်ား ထုိးစစ္ ျပင္ေနသည္ဟူေသာ သတင္းေၾကာင့္ ကရင္ျပည္နယ္ ဖာပြန္ခရုိင္အတြင္းမွ ေဒသခံ ရြာသား အမ်ားအျပားမွာ စုိးရိမ္ေနၾကသည္ဟု အဆုိပါ နယ္စပ္တေလွ်ာက္ရိွ ကရင္ရြာသားမ်ားက ေျပာျပသည္။
ထုိးစစ္ဆင္မႈ ေအာင္ျမင္ပါက တုိက္ပဲြမ်ားကုိ ေရွာင္ရွား၍ ေတာေတာင္မ်ားအတြင္း ေျပးလႊား ပုန္းေအာင္ေနရသူ (IDP) အေရ အတြက္ ပုိမုိ မ်ားျပားလာဖြယ္ရိွၿပီး ယခင္ကနည္းတူ စစ္ေျပး ဒုကၡသည္မ်ားအျဖစ္ အိးတူထ (Ei Tu Hta) ဒုကၡသည္စခန္းမွ တဆင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံဘက္ျခမ္းသုိ႔ ေရာက္လာႏုိင္သည္ဟု နယ္စပ္မွ ကရင္တုိင္းရင္းသားမ်ားက ခန္႔မွန္းၾကသည္။
“DKBA က နယ္စပ္တေလွ်ာက္ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး လုပ္ပစ္မွာကုိ ရြာသားေတြက ေၾကာက္ေနၾကတယ္” ဟု အိးတူထ စခန္း ေကာ္မတီ အတြင္းေရးမွဴး ဝါးအယ္ထူးက ဧရာဝတီကုိ ေျပာသည္။
အိးတူထ သည္ ကရင္ျပည္နယ္အတြင္း သံလြင္ျမစ္ေဘးတြင္ တည္ရိွသည့္ ဒုကၡသည္စခန္း ျဖစ္သည္။
“ဒုကၡသည္ေတြ ႏုိးႏုိးၾကားၾကား ေနၾကဖုိ႔ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ သတိေပးထားတယ္။ အခ်ိန္မေရြး ထၿပီး ေျပးလႊားႏိုင္ေအာင္လုိ႔ အစာ စားၿပီးတုိင္း အုိးခြက္ ပန္းကန္ အဝတ္အစားေတြ အသင့္ျပင္ထားဖုိ႔ ေျပာထားတယ္” ဟု ဝါးအယ္ထူးက ဧရာဝတီကုိ ေျပာသည္။
ဤအေတာအတြင္း ပဲခူးတုိင္း၊ ေညာင္ေလးပင္ခရုိင္ ႏွင့္ ကရင္ျပည္နယ္၊ ဖာပြန္ခရုိင္ ေကာ့လူဒုိးၿမိဳ႕အတြင္းတြင္ ပုန္းေအာင္းေနၾကရသည့္ IDP အေရအတြက္ ၁ဝ ဝဝဝ ဝန္းက်င္ ရိွၿပီး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္၏ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားကုိ ေရွာင္တိမ္းေနၾကသည္ဟု ေဒသခံရြာသားမ်ား၊ အကူအညီေပးေရး ဝန္ထမ္းမ်ားက ဧရာဝတီကုိ ရွင္းျပသည္။
စခန္း တုိက္ခုိက္ခံရပါက အခက္အခဲ မ်ားစြာႏွင့္ ရင္ဆုိင္ရမည္ကုိ အိသုထ စခန္း အမွတ္ ၆ ရပ္ကြက္ တာဝန္ခံ ေစာတခဲြက စုိးရိမ္ေနသည္။ သူ ကြပ္ကဲေနရသည့္ ရြာသားမ်ားက ေနရပ္ရင္းသုိ႔ျပန္ရန္ မဝ့ံရဲၾကေၾကာင္း၊ ထုိင္းႏုိင္ငံဘက္သုိ႔ တိမ္းေရွာင္ပါကလည္း ထုိင္းအာဏာပုိင္တုိ႔က ေရရွည္ ခုိလႈံခြင့္ ေပးမည္မဟုတ္ေၾကာင္း ေစာတခဲြက ေျပာသည္။
စခန္း တုိက္ခုိက္ခံရလွ်င္ ရြာသားမ်ားသည္ ရိကၡာ၊ ေဆးဝါး အေထာက္အပ့ံမ်ား ျပတ္ေတာက္ၿပီး၊ ပညာသင္ၾကားမႈမ်ားလည္း ရပ္ဆုိင္းရမည္ဟု ဆုိသည္။
“ရန္သူက တုိက္ဖုိ႔ ျပင္ေနၿပီဆုိရင္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ေတာ့ ေၾကာက္တယ္” ဟု ေစာထီးကြယ္က ေျပာသည္။
ေဒသခံ ရြာသားမ်ား၊ စီးပြားေရးသမားမ်ားကလည္း ေဒသအေျခအေနကုိ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသည္။
ထုိးစစ္ ၿပီးဆုံးပါက DKBA တပ္ဖဲြ႔မ်ားသည္ ထုိင္းျမန္မာနယ္စပ္ သံလြင္ျမစ္တေလွ်ာက္တြင္ အေျခခ်မည္ဟု DKBA သတင္းရပ္ကြက္တခုထံမွ သိရသည္။
သံလြင္ျမစ္ ႏွင့္ ေသာင္ရင္းျမစ္ မ်ားရိွ သစ္ထုတ္လုပ္ျခင္း၊ အခြန္ေကာက္ျခင္း၊ ေရကာတာ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းအပါအဝင္ နယ္စပ္ေဒသ ကုန္သြယ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကုိ DKBA က တာဝန္ယူ ထိန္းခ်ဳပ္ၿပီး လုံၿခဳံေရး ယူရမည္ဟု အဆုိပါ DKBA သတင္းရပ္ကြက္က ေျပာသည္။
ထုိေဒသသည္ DKBA ၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္သုိ႔ ေရာက္ရိွသြားပါက နယ္စပ္ရိွ သံလြင္ျမစ္ကုိ ျဖတ္ၿပီး တပ္မဟာ ၅ ေဒသသုိ႔ ကယ္ဆယ္ေရးပစၥည္းမ်ား ေပးပုိ႔ ျဖန္႔ေဝေနေသာ ကရင္ တုိင္းရင္းသား အကူအညီေပးေရးအဖဲြ႔တုိ႔၏ လုပ္ငန္းမ်ားကုိ ထိခုိက္ေစမည္ဟု နယ္စပ္ သတင္းရပ္ကြက္မ်ားထံမွ သိရသည္။
DKBAက ဤေဒသကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ခ့ဲပါက နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးတြင္ တားျမစ္ ကန္႔သတ္ခ်က္အသစ္မ်ား ထုတ္ျပန္မည္ကုိ ေဒသခံ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားကလည္း စုိးရိမ္ေနသည္။
သံလြင္ျမစ္သည္ ထုိင္းျမန္မာ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးတြင္ အဓိကက်သည့္ ျမစ္တခု ျဖစ္သည္။ ဤေဒသ၏ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရး လုပ္ငန္းသည္ DKBA က KNLA ႏွင့္ ခဲြထြက္ခ့ဲသည့္ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္ ေနာက္ပုိင္းတြင္ က်ဆင္းသြားရာမွ မၾကာေသးမီ ႏွစ္မ်ားအတြင္း ျပန္လည္ တုိးတက္လာခ့ဲသည္။
ဒီေကဘီေအ ဗိုလ္မႉးႀကီးေစာခ်စ္သူ လုပ္ႀကံခံရ ရန္ကုန္တြင္ ေဆးကုသမႈ ခံယူ
တိုးတက္ေသာဗုဒၵဘာသာကရင္အမ်ိဳးသားတပ္မေတာ္ (ဒီေကဘီေအ) ၉၉၉ တပ္မဟာအေျခခ် ဗ်ဴဟာမႉး ဗိုလ္မႉးႀကီး ေစာခ်စ္သူသည္ ေအာက္လက္ငယ္သားမ်ား၏လုပ္ႀကံမႈခံရ၍ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေဆးကုသမႈ ခံယူေနရသည္ဟု ဒီေကဘီေအႏွင့္ နီးစပ္သည့္ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ တဦးက ေျပာသည္။
၎က “ၿပီးခဲ့တဲ့ တပ္မဟာ(၇) ထိုးစစ္ကအျပန္မွာ ၉၉၉ တပ္ရင္း (၇) က တပ္ရင္းမႉး ဗိုလ္စံၿပံဳး (ဆန္ျပဳတ္) လုပ္ႀကံခံရတဲ့ကိစၥအပါအ၀င္ အျခားကိစၥေတြေၾကာင့္ ဗိုလ္ခ်စ္သူလုပ္ႀကံခံရတယ္လို႔ သိရတယ္။ ရန္ကုန္ကေန ႏိုင္ငံျခားထိ သြားကုဖို႔လုပ္ေနၾကတယ္။ အေျခအေနအေတာ္ဆိုးတယ္လို႔ သိရတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ဒီေကဘီေအ ၉၉၉ အေျခခ်ဗ်ဴဟာ႐ံုးစိုက္ရာ ျမ၀တီခ႐ိုင္ ေရႊကုကၠိဳရြာတြင္ ေနထိုင္သူတဦးက “ဒီကိစၥဟုတ္ပါတယ္၊ သတင္းပိတ္ထားတယ္၊ ခရီးသြားတယ္လို႔ေျပာတယ္၊ ျဖစ္တာ ဗိုလ္ဆန္ျပဳတ္ အသုဘအၿပီး ဇြန္လကုန္ေလာက္မွာျဖစ္တာ” ဟု ေျပာသည္။
ဒီေကဘီေအ ၉၉၉ တပ္ရင္း (၇) မွ တပ္ရင္းမႉး ဒု-ဗိုလ္မႉးႀကီး အဆင့္ရွိသူ ဗုိလ္စံၿပံဳး (ေခၚ) ဗိုလ္ဆန္ျပဳတ္သည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္ (၂၆) ရက္တြင္ အမည္မသိအဖြဲ႔တဖြဲ႔၏ ခ်ဳံခိုတိုက္ခုိက္ခံရသျဖင့္ ၎၏ရဲေဘာ္မ်ားႏွင့္အတူ ေသာင္ရင္းျမစ္အတြင္း ေသဆံုးခဲ့သည္။
ဗိုလ္ဆန္ျပဳတ္လုပ္ႀကံခံရမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ား၏ မယံုသကၤာျဖစ္မႈခံရၿပီး တပ္မဟာ(၇) ထိုးစစ္အတြက္ ျမန္မာစစ္တပ္မွေပးသည့္ သိန္းေထာင္ခ်ီသည့္ေငြမ်ားႏွင့္ အျခားစီပြားေရးသမားမ်ား ေပးသည့္ေငြမ်ားကို ေစာခ်စ္သူက ေမာင္ပိုင္စီးသည့္အတြက္ လုပ္ႀကံခံရျခင္းျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ဒီေကဘီေအႏွင့္စီးပြားေရးတြဲလုပ္သူ ကုန္သည္တဦးက ေျပာသည္။
ယခုျဖစ္ရပ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ၉၉၉ အေျခခ်ဗ်ဴဟာသို႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ရာ ေကာလာဟလသတင္းမ်ားသာျဖစ္သည္ဟု ျပန္လည္ေျဖၾကားသည္။
(၉၉၉) အေျခခ်ဗ်ဴဟာမႉးသည္ လြန္ခဲ့သည့္ဇြန္လက နအဖ၏အေထာက္အပံ့ျဖင့္ တလနီးပါးၾကာျမင့္ခဲ့သည့္ ကရင္အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ တပ္မဟာ (၇) ေဒသကို ထိုးစစ္ဆင္ရာတြင္ အဓိကဦးေဆာင္ခဲ့သူျဖစ္သည္ဟု ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ံုးက ေျပာသည္။
တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ႏွင့္ပတ္သက္ သည့္စာေစာင္ပ်ံ႕ႏွံ႕
Wed 19 Aug 2009, လြတ္လပ္ေသာမြန္သတင္းေအဂ်င္စီ
တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ပတ္သက္သည့္စာရြက္မ်ား ကရင္ျပည္နယ္အတြင္း ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနသည္ဟု သိရပါသည္။
၄င္းစာရြက္မွာ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး ေကအန္ယူႏွင့္ မြန္ျပည္သစ္ ပါတီတို႕အေၾကာင္း ပါဝင္ေသာ္လည္း မြန္ျပည္သစ္ပါတီမွ အေထြေထြအ တြင္းေရးမႉး ႏိုင္ဟံသာကို အဓိကထားရည္ရြယ္သည္ဟု စာရြက္ကို လက္ ဝယ္ရရွိသူတစ္ဦးက ေျပာသည္။
“ႏိုင္ဟံသာ ႏိုင္ငံျခားသြားၿပီး စည္း႐ုံးေရးဆင္းတဲ့ေၾကာင္း၊ ၿပီးေတာ့ အ တိုက္ခံအဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႕ ပူးေပါင္းၿပီး ေကအန္ယူကေန သင္တန္းသား ၆၀ နဲ႕ေဖာက္ခြဲေရးသင္တန္းေပးတဲ့အေၾကာင္းပါတယ္” ဟု ၄င္းက ေျပာသည္။ သို႕ေသာ္လည္း ေခါင္းစည္ပိုင္းတြင္ ႏိုင္ဟံသာကို အဓိကအသားေပး ေဖာ္ျပထားသည္။
လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ပတ္သက္သည့္၄င္းစာရြက္ ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနသည္မွာ လြန္ခဲ့သည့္တစ္ရက္ႏွစ္ရက္ခန္႕ေလာက္သာ ရွိၿပီး ေကာ့ဗိန္းေက်းရြာ၊ ေကာ့ကရိတ္ျမဳိ႕နယ္ရွိ လမ္းမ်ားေပၚတြင္ အမ်ားပ်ံ႕ႏွံ႕သည္ဟု ၄င္းက ေျပာသည္။
စာရြက္ေပၚတြင္ မည္သည့္အမွတ္အသား၊ တံဆိပ္ တစ္စုံတစ္ရာမပါရွိယံုမၽွ မက မည္သည့္အဖြဲ႕အစည္းမွ ျဖန္႕ေဝသည္ဟုလည္း မပါရွိဟု လက္ခံရရွိ သည့္ေကာ့ဗိန္းရြာသားတို႕က ေျပာသည္။ ၄င္းမွာ ျမန္မာအာဏာပိုင္တို႕မွ ျဖန္႕သည္ဟု ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ရြာသားတို႕က ေျပာသည္။
ျမန္မာအာဏာပိုင္တို႕သည္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ ကိုင္အဖြဲ႕တို႕၏ လႈပ္ရွား မႈမ်ားကိုလည္း အဓိကအာ႐ုံစိုက္ၿပီး ၄င္းတု႕ိ၏လႈပ္ရွားမႈကိုလည္း အစီရင္ခံ တင္ျပရန္ ကရင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ေက်းရြာဥကၠဌတို႕အား အာဏာပုိင္ တို႕က တရားဝင္ အမိန္႕စာျဖင့္ ၫြန္ၾကားထားသည္။
ေက်းရြာဥကၠဌတို႕မွ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းတို႕၏ အဖြဲဝင္ မ်ား ရြာအတြင္းသို႕ ဝင္ထြက္သြားလာသည္ကို မွတ္သား႐ုံသာမက မည္ သည့္အေၾကာင္းအရာျဖင့္ ဝင္ထြက္သည္ကိုလည္း အစီရင္ခံတင္ျပရသည္။
မြန္ျပည္နယ္ရွိ အခ်ဳိ႕ျမဳိ႕နယ္မ်ားတြင္လည္း ၄င္းတိုင္းရင္းသားလက္နက္ ကိုင္ႏွင့္ပတ္သက္သည့္စာမ်ား လက္ခံရရွိရန္အတြက္ ေက်းရြာဥကၠဌ တို႕အား ျမဳိ႕နယ္မယကဥကၠဌမွ အစည္းအေဝးေခၚယူေနေၾကာင္း ေက်း ရြာဥကၠဌတစ္ဦးက ေျပာသည္။
မုဒုံျမဳိ႕နယ္အတြင္ရွိ ေက်းရြာဥကၠဌတို႕အား အစည္းအေဝးေခၚယူၿပီးေသာ္ လည္း ၄င္းစာကို တစ္ရက္ႏွစ္ရက္အတြင္း လက္ခံရရွိဖြယ္ရွိေၾကာင္း ၄င္း ဥကၠဌက ေျပာသည္။
ပါတီအဖြဲ႕ဝင္ကဒ္ကိုင္ေဆာင္သူမ်ားမွ ခရီးသြားလာရာတြင္ ၄င္းကဒ္ကို မျပ ဘဲ ႏိုင္ငံသားမွတ္ပုံတင္ကဒ္ကိုသာ ျပသပါက ျမန္မာအာဏာပိုင္တို႕ စစ္ ေဆးမႈ ပို၍နည္းေၾကာင္း၊ ပါတီကဒ္ကိုျပပါက အစစ္ေဆးမ်ားႏိုင္ေၾကာင္း မြန္ျပည္သစ္ပါတီ ေမာ္လျမဳိင္ျမဳိ႕မွ အရာရွိတစ္ဦးက ေျပာသည္။
မီးပြိဳင့္မ်ား၊ ေမာ္လျမဳိင္တကၠသိုလ္၊ မုတၲမဆိပ္ကမ္းသို႕သြားရာလမ္း၊ က်ဳိက္ မေရာျမဳိ႕သို႕ သြားလာရာလမ္းအသီးသီးႏွင့္ လမ္းဆုံမ်ားတြင္လည္း အထူး ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ လုံျခဳံေရးစစ္ေဆးေနသည္။ မွတ္တိုင္တစ္တိုင္စီခန္႕ လုံျခံဳေရးခ် ထားသည္ဟု မ်က္ျမင္ေတြသူတို႕က ေျပာသည္။
KNU တပ္မဟာ ၆ က DKBA တပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားကုိဖိတ္ေခၚႀကဳိဆုိေန
Kaowao
ၾသဂုတ္ ၁၇ ၊၂၀၀၉။
စံခလပူရီ(ၾသဂုတ္- ၁၇)။ ။ DKBA တပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ား KNU တပ္မဟာ ၆ သုိ႔ကူးေျပာင္းဝင္ေရာက္မည္ဆုိလ်ွင္ DKBA ၌ရ႐ွိခဲ့ေသာ အဆင့္ရာထူးအတုိင္း ျပန္လည္သတ္မွတ္ေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ထိ္ပ္ပုိင္းေခါင္းေဆာင္မ်ားက မိမိကုိေျပာဆုိခဲ့သည္ဟု တပ္မဟာ ၆ ေျပာခြင့္ရအရာ႐ွိတစ္ဦးက ထုတ္ေဖၚေျပာၾကားခဲ့သည္။
“DKBA အေပၚသေဘာထားကမွာ က်ေနာ္တုိ႔တပ္မဟာ ၆ က တပ္မဟာ ၇ နဲ႔မတူပါဘူး၊ က်ေနာ္တုိ႔နယ္ေျမထဲကုိ DKBA ဝင္လာတာကုိျပႆာနာမဟုတ္ဘူးယူဆလုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ထိပ္တုိက္မလုပ္ခ်င္ဘူး၊ ကရင္အခ်င္းခ်င္းသတ္ျဖတ္ ၾကရတာ မလုိလားဘူး၊ သူတုိ႔တပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြ က်ေနာ္တုိ႔ဆီဝင္လာမယ္ဆုိယင္လည္း ဟုိမွာ႐ွိခဲ့တဲ့ရာထူးအတုိင္း ေပးမယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ဗ်ဴဟာမႉးဗုိလ္မႉးခ်ဳပ္ဂ်ဳိးစြာေရာ၊ တပ္ရင္းမႉးဒုဗုိလ္မႉးႀကီးတင္လႈိင္ပါ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြ၊ ႐ြာလူႀကီးေတြကတဆင့္ သူတုိ႔ဆီေျပာထားပါတယ္” ဟု ဆက္လက္ေျပာၾကားပါသည္။
ဒီေကဘီေအတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ား ဘုရားသုံးဆူၿမဳိ႕ေျမာက္ဖက္႐ွိ မဲ့ကသာေဒသကုိ လာေရာက္မည္ဆုိလ်ွင္လည္းေဒသခံ ကရင္လူမ်ဳိးမ်ား စစ္ေဘးဒဏ္မခံရေလေအာင္ တပ္မဟာ ၆ မွပစ္ခတ္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း၊ သုိ႔ေသာ္ ေဒသခံမ်ား၏ လုံၿခဳံးေရးကုိ တာဝန္ယူႏုိင္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ထုိအရာ႐ွိက ၄င္းတုိ႔တပ္မဟာ ၆ ၏သေဘာထားကုိ ႐ွင္းျပပါသည္။
သုိ႔ရာတြင္ နအဖစစ္ေၾကာင္းမ်ားကုိ အလြတ္မေပးစတမ္း တပ္မဟာ ၆ အေနျဖင့္ ေျပာက္က်ားနည္းျဖင့္ ခုခံသြား မည္ဟု ဆုိပါသည္။
ယခုရက္ပုိင္းအတြင္းမွာပင္ စကခ ၁၂ လက္ေအာက္ခံ နအဖစစ္ေၾကာင္း ခမရ ၂၈၃ ႏွင့္ ခမရ ၃၅၆ တုိ႔ကုိ KNU တပ္မဟာ ၆ ေျပာက္က်ားမ်ားက ေ႐ွ႕ထြက္မုိင္းမ်ားျဖင့္ ႏွစ္ႀကိမ္တုိက္ခုိက္ခဲ့ရာ နအဖတပ္ဖြဲ႔ဝင္အခ်ဳိ႕ ဒဏ္ရာႏွင့္ က်ဆုံးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ရသည္။
ဘုရားသုံးဆူၿမဳိ႕သုိ႔ မၾကာခင္သီတင္းပတ္က ေရာက္႐ွိလာေသာ ဒီေကဘီေအ ၉၀၇ ေစာေနာ္တယာႏွင့္အင္အား ၇၀ ခန္႔တုိ႔မွာ ဘုရားသုံးဆူၿမဳိ႕ျပင္ပ မဲကသာသြားရာလမ္း႐ွိ ဒီေကဘီေအမွ ေစာေအဝမ္း၏ရာဘာၿခံ၌ စခန္းခ် ေနသည္။
ဒီေကဘီေအ ၉၀၁ ၊ တပ္ခြဲ ၂ မွဗုိလ္ႀကီးေစာေအဝမ္းတပ္ခြဲမွာ ထုိင္းႏုိင္ငံဖက္သုိ႔ထြက္ေျပးသူ၊ KNU ထံသုိ႔ဝင္ ေရာက္သူ အမ်ားအျပား႐ွိခဲ့သျဖင့္ ယခုအခါအင္အား ၁၄ ဦးသာက်န္႐ွိေတာ့သည္ဟု နီးစပ္သူတစ္ဦးက ေျပာျပ ခဲ့သည္။
လြန္ခဲ့ေသာဇူလုိင္လ ပထမပတ္၌ ဒီေကဘီေအ ၉၀၁ တပ္ရင္းမွ ဇမိျမစ္အတြင္းဖြင့္လွစ္ ထား႐ွိေသာေလွဂိတ္တစ္ခု ကုိ KNU တုိ႔ဝင္ေရာက္လာစဥ္ ဗုိလ္ႀကီးေစာေအဝမ္းမွာ လက္နက္မ်ား အပ္ႏွံလုိက္ရေသာ္လည္း KNU ထဲဝင္ေရာက္ လုိျခင္းမ႐ွိေသာေၾကာင့္ ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့သည္။
ထုိ႔အတူ KPF အမွတ္(၃)တပ္ရင္းမႉး ဒုဗိုလ္မႉးႀကီးေစာေလးဝါး(ခ) မန္းေလးဝါးသည္လည္း ထုိစဥ္လာလက KNU တပ္မဟာ ၆ မွဖမ္းဆီးမိခဲ့ၿပီး KNU ထံတာဝန္မထမ္းေဆာင္ႏုိင္သျဖင့္ ေသနတ္မ်ားကုိသာသိမ္းဆည္းခဲ့ၿပီး ၄င္းကုိ ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့သည္ကုိ သတင္းမ်ားတြင္ ေဖၚျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။
KNU တပ္မဟာ ၆ ၏သေဘာထားမွာ DKBA သည္ KNU မွခြဲထြက္ခဲ့ေသာရဲေဘာ္ေဟာင္းမ်ားသာျဖစ္ေသာေၾကာင့္ မည္သည့္အခ်ိန္ကာလမ်ဳိးတြင္မဆုိ မိမိတုိ႔ထံျပန္လည္ဝင္ေရာက္လာလ်ွင္ မည္သုိ႔မ်ွျပႆနာမ႐ွိႏုိင္ေၾကာင္း
အဆုိပါ KNU အရာ႐ွိက ေထာက္ျပေျပာဆုိခဲ့သည္။
ဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္ျပန္ရန္ ထုိင္းအာဏာပုိင္ႏွင့္ဒီေကဘီေအ ပူးေပါင္းစီစဥ္
ၾသဂုတ္လ ၁၇။ နန္းထူးစံ (ေကအုိင္စီ)
မၾကာေသးခင္က တုိက္ပြဲေၾကာင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္း ထြက္ေျပးေရာက္ရွိလာသည့္ ျမန္မာ ျပည္တြင္းဒုကၡသည္မ်ား ကုိ ေနရပ္သုိ႔ ျပန္လည္ပုိ႔ေဆာင္္ရန္ ယခုရက္ပုိင္းတြင္ ထုိင္းအာဏာပုိင္မ်ားႏွင့္ တုိးတက္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ကရင္ အမ်ဳိးသားတပ္မေတာ္ (ဒီေကဘီေအ)အဖြဲ႔မွ တာဝန္ရွိသူမ်ားက ပူးေပါင္းစီစဥ္ေနၾကသည္ဟု သိရသည္။
ထုိင္းႏုိင္ငံ ထာ့ေဆာင္ယန္းၿမဳိ႕နယ္ရွိ မဲ့သရီ၊ သေရထာ့။ မဲ့သေ၀ၚ၊ အူသူးထာ့ေဒသမ်ားအတြင္း ေရာက္ရွိခုိလႈံ ေနထုိင္ၾကသည့္ ဒုကၡသည္မ်ားကုိ သက္ဆုိင္ရာ ထုိင္းအာဏာပုိင္ႏွင့္ ဒီေကဘီေအ တာဝန္ရွိသူတုိ႔က ယမန္ေန႔၌ သြားေရာက္ေတြ႕ဆုံခဲ့ကာ လာမည့္ ၾသဂုတ္လ (၂၄)ရက္ေန႔တြင္ ဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္သုိ႔ ျပန္ေနထုိင္ရန္ စီစဥ္ေပး မည္ဟု ေျပာဆုိသြားေၾကာင္း ေဒသခံမ်ား၏ သတင္းေပးခ်က္အရ သိရသည္။
“မေန႔က ဒီေကဘီေအနဲ႔ ထုိင္းအာဏာပုိင္ေတြက မဲ့သရီ၊ သေရထာ့မွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကုိ သြားေတြ႔တယ္၊ ကုိယ့္အိမ္ကုိယ့္ရြာ မွာ ျပန္ေနထုိင္လုိ႔ရၿပီ။ တုိက္ပြဲေတြ မရွိေတာ့ဘူး၊ အဆင္သင့္လုပ္ထား လာမည့္ (၂၄)ရက္ေန႔ က်ရင္ ျပန္ပုိ႔မယ္လုိ႔ ဒုကၡသည္ေတြကုိ အဲလုိမ်ဳိး ေျပာတယ္”ဟု ထုိေဒသရွိ မဲ့အူဆူရြာသား ေစာဆါ့ကလုိက ေကအုိင္စီကုိ ေျပာဆုိသြားသည္။
သုိ႔ေသာ္လည္း အဆုိပါဒုကၡသည္မ်ားကိစၥကုိ ထုိင္းအာဏာပုိင္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းစီစဥ္သူ ဒီေကဘီေအ (၉၉၉) တပ္မဟာ၊ တပ္ရင္း(၅)မွဴး ဒုဗုိလ္မွဴးႀကီး ေစာဖုိးကလိ္က “မေန႔က က်ေနာ္တုိ႔ သြားေရာက္ ေဆြးေႏြးတာက အဲဒီရြာသားေတြကုိ အတင္းျပန္ခုိင္းတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ရြာသူရြာသားေတြ ကုိယ့္အိမ္ ကုိယ့္ၿခံမွာ ျပန္လည္ ေနထုိင္ၿပီးေတာ့ ေအးေအးေဆးေဆး လုပ္ကုိင္စားေသာက္လုိ႔ရတယ္၊ သူတုိ႔သေဘာေပါ့၊ ျပန္ေနခ်င္တဲ့ ဆႏၵရွိရင္ေတာ့ ထုိင္းအာဏာပုိင္ေတြက စီစဥ္ေပးမယ္။ အဲဒါကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ေဆြးေႏြးျပတာ” ဟု ေကအုိင္စီကုိ ေျပာဆုိသြားသည္။
ယင္းဒုကၡသည္မ်ား ျပန္လည္ပုိ႔ေဆာင္ေရးအစီအစဥ္ကုိ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးရန္ ဒီေကဘီေအအဖြဲ႕ႏွင့္ထုိင္းအာဏာပုိင္ တုိ႕က ၾသဂုတ္ လ (၁၄)ရက္ေန႔၌႔ မဲ့သရီတြင္တႀကိမ္၊ (၁၅)ရက္ေန႔၌္ မဲ့သေဝၚတြင္တႀကိမ္ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး ေနာက္ ထုိကဲ့သုိ႔ ဒုကၡသည္မ်ားကုိ တရားဝင္အသိေပးျခင္းျဖစ္သည္။
မယ္တရီ ယာယီွဒုကၡသည္စခန္း (ဓါတ္ပုံ - ေကအိုင္စီ)
ဒီေကဘီေအ တပ္မွဴးတပ္ဗုိလ္မ်ားကုိယ္တုိင္ ယာယီစခန္းအတြင္းသုိ႔ ေရာက္ရွိလာၿပီး ဒုကၡသည္မ်ား ျပန္ပုိ႔မည့္ အစီအစဥ္ကုိ ေျပာဆုိလာသည့္အေပၚ ယာယီစခန္းအတြင္းရွိ ဒုကၡသည္မ်ား ထိန္႔လန္႔ေနၾကသည္ဟု အဆုိပါ ဒုကၡသည္မ်ားကုိ အနီးကပ္ ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္သူ ေစာတာဆူးညားက ေကအုိင္စီကုိ ယခုလုိ ေျပာျပသည္။
သူက “ဒီကိစၥေၾကာင့္ ဒုကၡသည္ေတြက သူတုိ႔ အတင္းျပန္ပုိ႔ခံရမွာကုိ ေၾကာက္ၾကတယ္။ မျပန္ရဲၾကဘူးေလ။ မဲ့သရီမွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြက တခ်ဳိ႕ဆုိ ေတာထဲမွာ လုိက္ပုန္းေနၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕ဆုိရင္ ထုိင္းက သူတုိ႔ကုိ တကယ္ျပန္ပုိ႔ရင္ ပုန္းေအာင္း ေနထုိင္ႏုိင္ဖုိ႔ ေတာထဲမွာ ေနရာလုိက္ရွာေနၾကတာလည္း ရွိတယ္” ေျပာဆုိသြားသည္။
အဆုိပါ ဒုကၡသည္မ်ားသည္ ကရင္ျပည္နယ္ ဖားအံခရုိင္ ပုိင္က်ဳံၿမဳိ႕နယ္ႏွင့္ လုိင္းဘြဲၿမဳိ႕နယ္အတြင္းရွိ ရြာသူးရြာသား မ်ားျဖစ္ၾကၿပီး လြန္ခဲ့သည့္ ဇြန္လအေစာပုိင္းမွ ဒီေကဘီေအ တပ္မဟာ (၉၉၉)၊ (၅၅၅)ႏွင့္ (၃၃၃)တပ္ဖြဲ႕တုိ႔က ေဒသတြင္းရွိ ကရင္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္(ေကအဲန္အယ္လ္ေအ)ကုိ အျပင္းအထန္ ထုိးစစ္ဆင္ ျခင္းေၾကာင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံ ထာ့ေဆာင္ယန္းၿမဳိ႕နယ္ ရွိ မဲ့သရီ၊ သေလထာ့၊ အူးသူးထာ့ႏွင့္ ႏုိးဘုိးေဒသတြင္းရွိ ယာယီ စခန္းတုိ႔တြင္ ေရာက္ရွိခုိလႈံျခင္းျဖစ္သည္။ ထုိစခန္းတုိ႔တြင္ လက္ရွိ ဒုကၡသည္ (၄၀၀၀)ေက်ာ္ ေနထုိင္လွ်က္ရွိသည္။
ဒီေကဘီေအ တပ္မဟာ (၉၉၉)တပ္ဖဲြ႕မွ ဂိတ္အသစ္တခု ထပ္ဖြင့္မည္
ၾသဂုတ္လ ၁၇ရက္။ ေစာသိန္းျမင့္(ေကအုိင္စီ)
တုိးတက္ေသာ ဗုဒဘာသာ ကရင္အမ်ဳိးသားတပ္မေတာ္ (ဒီေကဘီေအ )တပ္မဟာ (၉၉၉) က ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ထုိင္းႏုိင္ငံသုိ႔ တင္ပုိ႔မည့္ ကုန္ပစည္းမ်ားကုိ အခြန္ေကာက္ခံရန္အတြက္ ဂိတ္သစ္တခုထပ္ဖြင့္မည္ဟု သိရသည္။
ဒီေကဘီေအ ထပ္ဖြင့္မည့္ဂိတ္သည္ ထုိင္းႏုိင္ငံ ထာ့ေဆာင္ယန္းၿမိဳ႕နယ္ရွိ မဲစရိေက်းရြာႏွင့္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆုိင္မွာရွိၿပီး ယခင္ေကအဲန္ယူ တပ္မဟာ (၇)ဌာနခ်ဳပ္ႏွင့္ မနီးမေ၀းတြင္ တည္ရွိသည္။
အဆုိပါ ဂိတ္သည္ အဓိကအားျဖင့္ ျမန္မာျပည္မွ ထုိင္းႏုိင္ငံသုိ႔ တင္ပို႔ကုန္ကူးမည့္ ႏြား ေမွာင္ခုိတုိ႔အား အခြန္မ်ား ေကာက္ခံရန္အတြက္ စီစဥ္ဖြင့္လွစ္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း နယ္ေျမခံ တဦးက ေျပာသည္။
“သူတုိ႔ (ဒီေကဘီအ (၉၉၉) တပ္မဟာ) ဒီဂိတ္ကို ဖြင့္မယ့္ရည္ရြယ္ခ်က္က ျမန္မာျပည္က ေနၿပီးေတာ့ ထုိင္းဘက္ကိုပို႔မယ့္ ႏြားေမွာင္ခုိေတြကို အဓိကထားၿပီး အခြန္ေကာက္ခံဖုိ႔ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တခုက ျပည္သူေတြ သြားလာလုိ႔ရွိရင္ စစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ဖုိ႔အတြက္ ျဖစ္တယ္“ဟု ေျပာသည္။
ဂိတ္ကို ဘယ္ေန႔ဘယ္ရက္တြင္ ဖြင့္လွစ္မည္ကို အတိအက်မသိရေသးေသာ္လည္း ဒီေက ဘီေအ တပ္မဟာ (၉၉၉)မွ တပ္ရင္း(၅) တပ္ရင္းမွဴး ဒုဗုိလ္မွဴးႀကီး ေစာဖုိးကလိက ဦးေဆာင္ဖြင့္လွစ္မည္ျဖစ္သည္ဟု ၎က ဆက္ေျပာသည္။
ဂိတ္ဖြင့္လွစ္မည့္ ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ဒီေကဘီေအ တပ္မဟာ(၉၉၉)မွ တပ္ရင္း (၅)တပ္ ရင္းမွဴး ဒုဗုိလ္မွဴးႀကီးေစာဖုိးကလိက ယခုလုိ ေကအုိင္စီကို ေျပာသည္။
“က်ေနာ္တုိ႔ အစီအစဥ္ေတာ့ ရွိတယ္ေပါ႔ေနာ္။ မုိးတြင္းကာလျဖစ္ေတာ့ ဘာမွလုပ္လုိ႔မ ရေသးဘူး။ ဒီကိစၥဟာ သြားေရးလာေရးအဆင္ေျပေအာင္ လမ္းေလးပါေလးေဖါက္ေပးတဲ့ အေနနဲ႔ လုပ္ေပးဖုိ႔ပါ“ ဟု ေျပာသည္။
တပ္မဟာ (၉၉၉)လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း (၅)သည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္လဆန္းပိုင္းက ေကအဲန္ယူ (၇)နယ္ေျမကို ထုိးစစ္ဆင္သည့္ ကာလအတြင္းမွာ ပါ၀င္သည့္ တပ္ရင္း တရင္းျဖစ္သည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ တပ္မဟာ (၇)နယ္ေျမ ေသာင္ရင္းျမစ္ကမ္းတ ေလွ်ာက္တြင္ ဒီေကဘီေအ တပ္မဟာ(၉၉၉)လက္ေအာက္ခံတပ္ရင္း (၄)ရင္းႏွင့္ တပ္မ ဟာ (၅)မွ (၉၀၆)တပ္ရင္း (၁)ရင္း ေနရာယူထားသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား မတရားစီရင္ခ်က္အေပၚ ၿပင္းၿပင္းထန္ထန္ ကန္.ကြက္ရွံု.ခ်ၿခင္း
ဘုရားသုံးဆူေဒသ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈ တိုးမ်ား
ထိုင္းျမန္မာ နယ္စပ္ ဘုရားသုံးဆူ အနီး တိုးတက္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ကရင္အမ်ိဳးသား တပ္ဖြဲ႕(DKBA) က နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္ႏွင့္ နယ္ေျမ စိုးမိုးမႈ ရယူႏိုင္ရန္အတြက္ စခန္းအသစ္မ်ား တည္ေဆာက္ေနသည္။
ယင္းေဒသရွိ KNU ႏွင့္ နီးစပ္ေသာ အသိုင္းအ၀န္းက “DKBA တပ္မဟာ (၉၀၇) ဗိုလ္မႈး ေစာေနာ္တရာ ဦးစီးတဲ့ အင္အား ၇၀ ေလာက္ ရွိတဲ့ တပ္ေရာက္လာတယ္္၊ မေန႔ကေတာ့ က်င္းေတြတူးေနၾကတယ္၊ အဓိက ကေတာ့ နယ္ေျမစိုးမိုးေရးပါ”ဟု ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။
DKBA အေနျဖင့္ယခုကဲ့သို႔ စခန္းအသစ္ ေဆာက္ေနျခင္းမွာ ကရင္အမ်ိဳးသား အစည္းအရုံး (KNU) ကို တုိက္ရန္ အတြက္ သာမက ေနာင္တြင္ တင္းမာမႈမ်ားရွိလာပါက မြန္ျပည္သစ္ပါတီကိုပါ တိုက္ခိုက္လာႏိုင္ေၾကာင္း သုံးသပ္ သူမ်ားက ဆိုသည္။
မြန္ျပည္သစ္ပါတီ အဖြဲ႔၀င္ ႏိုင္ေခ်မြန္က “ဘုရားသုံးဆူ ဂိတ္ကို ခ်ီတက္လာတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ေတြကလည္း
အခုဆိုရင္ လမ္းတ၀က္ေရာက္ေနပါၿပီ၊ ၁၄ႏွစ္အတြင္း ျမန္မာစစ္သား အေျမာက္အျမား ဒီေဒသကို ခ်ီတက္ လာတာပါ” ဟုေျပာသည္။
ယင္း DKBAတပ္ဖြဲ႔မ်ားသည္ KNU ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ ဘုရားသုံးဆူႏွင့္ ၂၄မိုင္ခန္႔ အကြာရွိ မဲ့ကသာရြာကို သိမ္းပိုက္ရန္ ႀကံစည္ေနေၾကာင္း သိရသည္။
မြန္ျပည္သစ္ပါတီသည္လည္း စစ္အစိုးရက ကမ္းလွမ္းထားသည့္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔ အျဖစ္အသြင္ေျပာင္းရန္ ျငင္းဆန္ထားသည္။
မြန္ျပည္သစ္ပါတီအဖြဲ႔၀င္ ႏိုင္လ၀ီမြန္က “DKBAက ကရင္အခ်င္းခ်င္းေတာင္ တုိက္တာပဲ၊ မြန္ဆိုရင္ေတာ့ ေျပာဖို႔ မလိုေတာ့ပါဘူး” ဟုေျပာသည္။
ယခင္ႏွစ္က DKBAႏွင့္ မြန္ျပည္သစ္ပါတီတို႔သည္ ဘုရားသုံးဆူဂိတ္ အနီး နယ္ေျမထိန္းခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ အျငင္းပြားခဲ့ၿပီး ယင္းေဒသ မူးယစ္ေဆးႏိုမ္္နင္းသည့္ကိစၥေၾကာင့္ DKBAတပ္ဖြဲ႔၀င္ တဦး မြန္ျပည္သစ္ပါတီေၾကာင့္ အသက္ ဆုံးရႈံး ခဲ့ဖူးသည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ ဘုရားသုံးဆူဂိတ္ နယ္ေျမ အျငင္းပြားမႈေၾကာင့္ KNUႏွင့္ မြန္ျပည္သစ္ပါတီတို႔ အျပန္အလွန္ ပစ္ခတ္ခဲ့ရာမွ ၂ ဘက္တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ား က်ဆုံးခဲ့သည္။
KNU တပ္မဟာ ၆ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ ဘုရားသုံးဆူ ေဒသသည္ သဘာ၀အရင္း အျမစ္ ေပါမ်ားၿပီး စီးပြားေရး လုပ္ငန္း မ်ားစြာ ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္သည့္ ေနရာတခုျဖစ္သည္။
ဘားအံခရိုင္အတြင္း ျမန္မာစစ္အစိုးရတပ္ႏွင့္ DKBA ပူးေပါင္း တပ္မ်ားက ကရင္ အမ်ဳိးသား အစည္းအရုံး (KNU) လက္ေအာက္ခံ KNLA တပ္မဟာ(၇) မွတပ္ စခန္းမ်ားကုိ ဇြန္ လဆန္းပိုင္းမွ စတင္ထိုးစစ္ဆင္ တုိက္ခိုက္ခဲ့သည္။
ဇြန္လ ၂၁ ရက္ေန႔ ပူးေပါင္းတပ္ဖဲြ႔မ်ားက KNU ၏ အဓိက တပ္စခန္း ျဖစ္ေသာ တပ္မဟာ(၇) ဌာနခ်ဳပ္ကို သိမ္း ပိုက္ႏိုင္ခဲ့သည္။
KNLA တပ္မဟာ (၇) နယ္ေျမအတြင္းရွိ စခန္းမ်ားက်ဆုံးျပီးေနာက္တြင္ DKBA ႏွင့္ျမန္မာစစ္တပ္သည္ KNLA တပ္မဟာ (၅) ႏွင့္ KNLA တပ္မဟာ (၆) ၏ အေျခစုိက္စခန္းမ်ားကုိ တုိက္ခုိက္ရန္ အာရုံစုိက္လာသည္ဟုလည္း ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ မွလာေသာ သတင္းမ်ားႏွင့္ ေလ့လာသူမ်ား၏ အဆိုအရ သိရသည္။
KNU သည္ ျမန္မာအစုိးရကုိ ႏွစ္ေပါင္း ၆ဝ ေက်ာ္ လက္နက္ကုိင္ ဆန္႔က်င္ေနေသာ တုိင္းရင္းသား အဖဲြ႔တဖဲြ႔ ျဖစ္သည္။
DKBA သည္ ၁၉၉၅ တြင္ KNU မွ ခြဲထြက္ၿပီး ျမန္မာစစ္အစုိးရႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔ အျဖစ္ သေဘာတူညီထားသည္။
KNU President Speech on 59th annivers...
ကရင့္အမ်ိဳးသား အာဇာနည္ေန႔ ၾသဂုတ္လ (၁၂)
ၾသဂုတ္လ ၁၂ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္မည့္ ကရင္အမ်ဳိးသား အာဇာနည္ေန႔ ကို ၾကိုဆိုဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ ကရင့္အာဇာနည္ေန႔ ျဖစ္ေပၚလာရသည့္ အေၾကာင္းကို စာဖတ္ သူမ်ားအတြက္ ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။ “ဓါးကိုဖ်က္၀ါးမ်က္၊ လူကိုဖ်က္အရက္၊ အမ်ိဳးသားေတာ္ လွန္ေရးကိုဖ်က္ အမ်ိဳးသားသစၥာေဖါက္ႏွင့္ အေခ်ာင္သမား“ ေအာင္ပြဲသည္ တိုက္ရဲသူအတြက္ ျဖစ္သည္(အာဇာနည္မ်ဳိး ေသရုိးမရွိပါ)
ကရင့္အမ်ိဳးသားအာဇာနည္ေန႔ (MARTYRS DAY)ေန႔ ျဖစ္ေပၚလာပံု
၁၉၅၀ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ (၁၂)ရက္ေန႔သည္ ဥကၠဌ ေစာဘဦး ႀကီး၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္စိုင္းေကႏွင့္ အေပါင္းပါတို႔သည္ ေတာ္လွန္ေရး တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရင္း ကရင္အမ်ိဳးသားသစၥာေဖါက္ ထီးစြမ္း ရြာသား ေမာင္အဲ၏သစၥာေဖါက္မႈေၾကာင့္ နဘူးၿမိဳ႕နယ္ ထို ေကာ့ကိုးေက်းရြာအနီး လယ္တဲတတဲတြင္ ရန္သူ၏ ၀ိုင္းရံပစ္ ခတ္မႈမ်ားခံရရာ အင္အားမမွ်ေသာ္လည္း သူကိုယ္တိုင္ ခ်မွတ္သည့္ မူ (၄)ခ်က္အရ ရန္သူကို အရႈံးမေပး လက္မေျမွာက္ဘဲ ရွိသည့္လက္နက္မ်ားျဖင့္ ရဲရင့္ျပတ္ သားစြာ ျပန္လွန္ခုခံတိုက္ခိုက္ရင္း ဂုဏ္ေျပာင္ေျမာက္စြာ က်ဆံုးေသာေန႔ျဖစ္သည္။ ထို ၾသဂုတ္လ (၁၂)ရက္ေန႔ကို ကရင့္အမ်ိဳးသား အာဇာနည္ေန႔ဟု သတ္မွတ္လွ်က္ ဥကၠဌ ေစာဘဦးႀကီးကို ရည္ ၫႊန္းသည္ သက္သက္မဟုတ္ဘဲ ကရင့္လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ဂုဏ္ေျပာင္စြာ အသက္ေပးလွဴသြား သူမ်ားအားလံုးကို ရည္ၫႊန္းခ်ီးက်ဴး ဂုဏ္ျပဳေသာေန႔ ျဖစ္သည္။
ဥကၠဌေစာဘဦးႀကီးသည္ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ (၁၇)ေန႔မွ (၁၉)ရက္ေန႔အထိ ဖါပြန္ၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပေသာ အမ်ိဳးသားညီလာခံကို ဦးေဆာင္ က်င္းပခဲ့သည္။ ထိုညီလာခံအၿပီးတြင္ သူ၏ ေက်ာ္ၾကားေသာ ဘဦးႀကီးမူ (၄) ခ်က္ကို တရား၀င္ေရးသားၿပီး ၎အခ်ိန္ ေမာ္ခ်ီးတြင္ ရွိသည့္ ေကာ္သူးေလ အသံလႊင့္ဌာနတြင္ ေၾကျငာေလ သည္။
၎၏ မူ (၄)ခ်က္မွာ…….
၁။ လက္နက္ခ်စကားအလ်ဥ္းမေျပာရ
၂။ ကရင့္လက္နက္ကရင့္လက္ထဲတြင္ရွိရမည္
၃။ ကရင့္ကံၾကမၼာကရင္ဖန္တီးမည္
၄။ ကရင္ျပည္ကိုအသိအမွတ္ျပဳျခင္းၿပီးျပည့္စံုေစရမည္
၎ေက်ာ္ၾကားေသာ မူ (၄)ခ်က္ကို ေၾကျငာၿပီးသည့္ေနာက္ အေရးႀကီးကိစၥအတြက္ ေကာ့ကရိတ္ဘက္ဆင္း သြားသည္။ မိုးသည္ထန္စြာ ရြာသြန္း၍ ေခ်ာင္းေရမ်ားလည္းႀကီးသည့္ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ တာ၀န္ကို ေလးစားျခင္း၊ မိမိအမ်ိဳးသားမ်ားကို လံုး၀ယံုၾကည္ျခင္းမ်ားေၾကာင့္ တပ္စိတ္တစိတ္ႏွင့္ မိုးထဲေရထဲ ခရီးဆက္ခဲ့သည္။
ထိုအခါ နဘူးၿမိဳ႕နယ္တ၀ုိက္ အထူးသျဖင့္ ထိုေကာ့ကိုးႏွင့္ အနီးအနားတြင္ တာ၀န္က်ေသာ ကရင္တပ္မွ တပ္ခြဲ မွဴးတဦးသည္ ေတာ္လွန္ေရးလုပ္သည္မဟုတ္ဘဲ ေတာ္လွန္ေရးဆန္႔က်င္ေရး၊ လူထုဆန္႔က်င္ေရးမ်ားစြာ လုပ္ သည္။ အနီးအနားေက်းရြာမ်ားလည္း ငံု႕ခံၾကေလသည္။ ထီးစြမ္းရြာသား ေမာင္အဲသည္ ဥကၠဌေစာဘဦးႀကီး ထို ေကာ့ကိုးေက်းရြာသို႔ ေရာက္သြားေသာ္ ေကာင္းစြာႀကိဳဆိုသေယာင္ႏွင့္ သတင္းမ်ားကို တိက်စြာယူၿပီး နဘူးၿမိဳ႕ရွိ ရန္သူတပ္ကို သြားေရာက္သတင္းေပးရာ ရန္သူလည္းညအခ်ိန္တြင္ မိုးထဲေရထဲ အတင္းခ်ီတက္၍ ဥကၠဌေစာဘ ဦးႀကီးေနသည့္ တဲကို ၀ိုင္းထားလွ်က္ နံနက္ေ၀လီေ၀လင္းအခ်ိန္တြင္ အတင္းတိုက္ခိုက္ေလေတာ့သည္။ ဥကၠဌ ေစာဘဦးႀကီးသည္ အင္အားနည္းေသာ္လည္း အညံ့မခံဘဲ ျပန္လွန္ခုခံတိုက္ခိုက္ရင္း ဂုဏ္ေျပာင္စြာ အသက္ ေပးလွဴရသြားေလသည္။
သစၥာေဖါက္ ေမာင္အဲအေနႏွင့္ ဥကၠဌေစာဘဦးႀကီးမရွိက ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးက်ဆံုးမည္ဟုတြက္သည္။ သို႔ ေသာ္သူထင္သည့္အတိုင္း မဟုတ္ဘဲ ေတာ္လွန္သည့္ သူရဲေကာင္းစိတ္ဓါတ္ျဖစ္သည့္ တဗိုလ္က် တဗိုလ္တက္ စိတ္ဓါတ္ျဖင့္ တရားမွန္ကန္ေသာ ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးသည္ ယေန႔ထိတိုင္ ရန္သူ႔ထံအညံ့မခံ အရႈံးမေပးဘဲ ႀကံ့ ႀကံ့ခံကာ ေတာ္လွန္ရပ္တည္လွ်က္ရွိသည္။
က်ဆံုးေလျပီးေသာ ေခါင္းေဆာင္ၾကီး ေစာဘဦးၾကီးႏွင့္တကြ ကရင့္ေတာ္လွန္ေရး ရဲေဘာ္အပါင္းကို ဦးညြတ္ဂါရ၀ျပဳလွ်က္။
ဘေလ့ာဂ္မွေဖာ္ၿပသည္။
ဒီေကဘီေအနွင့္ နအဖတပ္တုိ႔ ပစ္ခတ္မႈျဖစ္ပြား နအဖဘက္မွ (၃) ဦး ေသဆုံး
ၾသဂုတ္လ ၁၀ရက္။ ေကအုိင္စီ
ကရင္ျပည္နယ္၊ ျမ၀တီၿမိဳ႔၌ ယေန႔နံနက္ ၂နာရီ၀န္းက်င္ခန္႔တြင္ ဒီေကဘီေအတပ္ဖြဲ႔ အခ်င္းခ်င္း လက္နက္ႀကီးငယ္မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္မႈတခု တနာရီနီးပါးခန္႔ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ စစ္သားႏွစ္ဦးႏွင့္ ရဲတဦး ေသဆံုးသြားခဲ့သည္ဟု သိရသည္။
အဆိုပါပစ္ခတ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဒီေကဘီေအအဖြဲ႔၀င္တဦးက “ကလိုထူးေဘာဗ်ဴဟာ (၉၀၇)တပ္ရင္းက တပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြ အ ခ်င္းခ်င္း ပစ္ခတ္ၾကတာပဲ။ ညက ၁၂နာရီေက်ာ္ေက်ာ္မွာ (၉၀၇)တပ္ရင္းမွဴး ဗိုလ္မုတ္သုန္ရဲ႕ အနီးကပ္လံုၿခံဳေရးမွဴး အရွည္ ႀကီး ေခၚ ေစာဖာေထာနဲ႔ အေဖာ္တေယာက္က မယ္ေထာ္သေလးက အမွတ္(၁)ဂိတ္မွာရွိတဲ့ ဂိတ္မွဴးနဲ႔ အျခားသူေတြနဲ႕ စကား မ်ားၾကတယ္။ အဲဒီေနာက္ ျမ၀တီၿမိဳ႔ထဲက တပ္ရင္းစီးပြားေရးတာ၀န္ခံ ဗုိလ္ႀကီးေအာင္ခ်စ္အိမ္ေရွ႕က ကားသံုးစီးကို ပစ္ခတ္ၿပီး ကားလမ္းအတိုင္း ကားနဲ႔ ထြက္ေျပးသြားတာကို အမွတ္(၁)ဂိတ္က လက္နက္ႀကီးနဲ႔ လွမ္းပစ္ခတ္တာပဲ”ဟု အတည္ျပဳေျပာဆို သည္။
ထြက္ေျပးသြားသူႏွစ္ဦးသည္ ျမ၀တီ-ေကာ့ကရိတ္ကားလမ္းရွိ တံတားညီေနာင္ဂိတ္အေရာက္တြင္ ၎တို႔ကို တားျမစ္ေမးျမန္း သည့္ နအဖ စကခ(၁၂)မွ ရဲေဘာ္ႏွစ္ဦးႏွင့္ ေၾကာင္လွ်ာပင္ဂိတ္မွ ရဲတဦးကိုလည္း ပစ္သတ္သြားခဲ့ၿပီး ေကာ့ကရိတ္ဂြင္ဘက္အ ေရာက္တြင္ ၎တို႔ေမာင္းႏွင္သြားသည့္ကားကို လက္နက္၊ က်ည္ဆံမ်ားႏွင့္အတူ ကားလမ္းေပၚတြင္ ရပ္တန္႔ထားခဲ့သည္ဟု သိရသည္။
ယင္းသို႔ျဖစ္ပြားရျခင္းမွာ စီးပြားေရးပ႗ိပကၡမ်ားအျပင္ ၿပီးခဲ့သည့္လအနည္းငယ္က ေကအဲန္ယူ တပ္မဟာ(၆)ႏွင့္ တပ္မဟာ(၇) ကို ဒီေကဘီေအႏွင့္ နအဖတပ္မ်ား သြားေရာက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားအေပၚ ဒီေကဘီေအတပ္ဖြဲ႔အတြင္း မေက်နပ္မႈမ်ားလည္း ပါ ၀င္သည္ဟု ဒီေကဘီေအႏွင့္ နီးစပ္သူတဦးက ေျပာသည္။
“အခုျဖစ္တာက စီးပြားေရးတခုတည္းတင္မကဘူး။ ေကအဲန္ယူရဲ႕ တပ္မဟာ(၆)နဲ႔ (၇)ကို သြားတိုက္ခိုက္တာကို မေက်နပ္ၾက တာလည္း ပါတယ္။ အထက္အရာရွိရဲ႕ အမိန္႔ကို တပ္သားေတြက မႀကိဳက္ေပမဲ့ မလြန္ဆန္ရဲၾကဘူး။ ဒီေကဘီေအထဲမွာ အဲဒီ လို အခ်င္းခ်င္း မတည့္ၾကတာေတြ၊ အထက္ေအာက္ အဆင္မေျပတာေတြက အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။ အခုဟာက အဲဒီအေပၚမွာ ေပါက္ကြဲၿပီး လုပ္လိုက္တဲ့သေဘာမ်ဳိးလို႔ ထင္တယ္”ဟု သူက ဆိုသည္။
ဒီေကဘီေအ တပ္ရင္း(၉၀၇)သည္ ကလိုထူးေဘာဗ်ဴဟာ၏ တပ္ရင္းတရင္းျဖစ္ၿပီး ၎တို႔အခ်င္းခ်င္း ျဖစ္ပြားသည့္ ပစ္ခတ္မႈ တြင္ နအဖတပ္သားႏွင့္ ရဲသားတဦး အေၾကာင္းမဲ့ ေသဆံုးသြားသည့္အတြက္ (၉၀၇)တပ္ရင္းမွဴး ဒုဗုိလ္မွဴးႀကီးမုတ္သုန္အေန ျဖင့္ ကလိုထူးေဘာဗ်ဴဟာ၏ အျခားတပ္ရင္းမ်ားျဖစ္သည့္ (၉၀၁)၊ (၉၀၇)တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားႏွင့္အတူ ထြက္ေျပးသြားသူႏွစ္ဦးကို အပူတျပင္း လိုက္လံရွာေဖြလွ်က္ရွိသည္ဟု သိရသည္။
ေကအန္ယူကို ထိုးစစ္ဆင္ရန္ ဒီေကဘီေအတပ္မ်ား ဘုရားသံုးဆူသုိ႔ ေရာက္ရိွ
ကရင္အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ တပ္မဟာ (၆) ဒူးပလာယာခ႐ိုင္ေဒသကို ထိုးစစ္ဆင္ရန္အတြက္ ဒီေကဘီေအတပ္မဟာ (၅) အဖြဲ႔ ယမန္ေန႔က ဘုရားသံုုးဆူနယ္ျခားၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္ရွိလာၿပီဟု တပ္မႉးတဦးက ေခတ္ၿပိဳင္သို႔ေျပာသည္။
တပ္မဟာ (၆) တပ္မႉးတဦးက “မေန႔က ဒီေကဘီေအ တပ္မဟာ (၅) က ႏႈတ္ခမ္းေမႊးတို႔အဖြဲ႔ အင္အား (၂၀၀) ေက်ာ္ ဘုရားသံုးဆူခြင္ထဲေရာက္လာၿပီဆိုေတာ့ အခ်ိန္မေရြးတိုက္ပြဲျဖစ္ဖို႔က ေသခ်ာေနၿပီ” ဟု ေျပာသည္။
နအဖ၏ေျမာက္ထိုးပင့္ေကာ္လုပ္မႈကို နားမေယာင္ဘဲ တုိးတက္ေသာ ဗုဒၶဘာသာကရင္အမ်ဳိးသားတပ္မေတာ္ (ဒီေကဘီေအ) အေနျဖင့္ တပ္မဟာ(၇) ထိုးစစ္ကဲ့သို႔ မွားၿပီးရင္းထပ္မမွားရေအာင္ စဥ္းစားေတြးေခၚၾကရန္ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး (ေကအန္ယူ) က ေျပာသည္။
ေကအန္ယူဒု-ဥကၠ႒ ပဒိုေဒးဗစ္သာကေဘာက “ၿပီးခဲ့တဲ့ တပ္မဟာ (၇) ထိုးစစ္မွာ ဒီေကဘီေအက (၁၀၀) ေက်ာ္ ေသတယ္၊ ဒဏ္ရာရတာလည္း (၁၀၀) ေက်ာ္တယ္။ ေသေက်တာက အားလံုးကရင္ေတြျဖစ္တယ္။ နအဖကိုဆန္႔က်င္တာ ေကအန္ယူ တဖြဲ႔တည္းမဟုတ္ဘူး၊ အားလံုးနီးပါးဆန္႔က်င္ေနၾကတာ ျဖစ္တယ္။ နအဖဟာ တရား၀င္အစိုးရျဖစ္ဖို႔ အ႐ူးအမူး ေလွ်ာက္လုပ္္ေနတာကို သတိထားေစလိုတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ဒီေကဘီေအတပ္မဟာ (၅) မွ ဗိုလ္ႀကီးတဦးက “ကရင္ေတြျဖစ္ေနၾကတဲ့ ပဋိပကၡမွာ ဘယ္သူမွားလဲ၊ မွန္သလဲဆိုတာ အခ်ိန္တန္ရင္ အေျဖထြက္မယ္။ ကိုယ့္အမ်ိဳးကိုယ္ခ်စ္တာ ပါးစပ္နဲ႔မေျပာနဲ႔ အလုပ္နဲ႔သက္ေသျပရမယ္” ဟု ေခတ္ၿပိဳင္သို႔ ေျပာသည္။
ကရင္အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ တပ္မဟာ (၇) ဘားအံခ႐ိုင္ေဒသကို ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ မတိုင္မီ တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္္ရန္ နအဖက ဒီေကဘီေအ (၉၉၉) တပ္မဟာကို အမိန္႔ေပးထားၿပီး တပ္မဟာ (၆) ဒူးပလာယာခ႐ိုင္ကို သိမ္းပိုက္ရန္ ဒီိေကဘီေအတပ္မဟာ (၅) အဖြဲ႔ကို ေစခိုင္းထားသည္ဟု ဒီေကဘီေအ စာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈတာ၀န္ရွိသူတဦးက ေျပာသည္။
တလၾကာျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ တပ္မဟာ (၇) ေဒသတိုက္ပြဲတြင္ တဖက္ႏွင့္တဖက္ အႏိုင္အ႐ံႈးမေပၚဘဲ ကရင္မ်ားသာ ေသေက်ခဲ့သည့္အတြက္ ယခုစတင္မည့္ တပ္မဟာ (၆) ေဒသ ထိုးစစ္တြင္လည္း အလားတူအေျခအေနမ်ား ထပ္မံမျဖစ္ပြားရန္ တိုက္တြန္းလိုသည္ဟု ေကအန္ယူက ေျပာသည္။
ကရင္တိုင္းရင္းသား ကိုကေဆာဝၝးကို မက္ေဆးေဆးဆု ခဵီးျမွၟင့္
အေမရိကန္နိူင္ငံမွတယ္လီဖုန္းၿဖင့္ေၿပာၾကားခ်က္။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေျခစိုက္ EarthRights International ေခၞ ကမႝာေျမအခြင့္အေရး နိုင္္ငံတကာလွုပ္ရွားမွူ NGOအဖြဲႚမွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ ကရင္တုိင္းရင္းသား ကိုကေဆာဝၝးကို အာရွရဲ့ နိုဘယ္လ္ဆုလိုႛ လူသိမဵားတဲ့ Ramon Magsaysay ဆုု ခဵီးျမွၟင့္လုိက္ေၾကာင္း ဆုေရႊးခဵယ္ေရး ေကာ္မတီက ဒီကေနႛ ၾသဂုတ္လ ၃ရက္ေနႛမွာ ေၾကညာလုိက္ပၝတယ္။
ကိုကေဆာဝၝးကို Ramon Magsaysay ဆု ဘာ့ေၾကာင့္ ေပးရတယ္ဆိုတာနဲႛ ပတ္သက္လိုႛ ဆုေရႊးခဵယ္ေရး ေကာ္မတီရဲ့ သတင္းထုတ္ျပန္ေရးဌာနမွ Ms. Joli က RFA ကုိ ရွင္းျပပၝတယ္။
ကိုကေဆာဝၝးဟာ အၾကမ္းမဖက္တဲ့ လွုပ္ရွားမွူေတြနဲႛပတ္သက္႓ပီး မတြန္ႛမဆုတ္ စဥ္ဆက္မျပတ္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာကတေၾကာင္း ၊ လူႛအခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ေစာင္ေရွာက္နိုင္္ဖိုႛအတြက္ လုိအပ္တဲ့ အေျခခံပညာေရးေတြကိုလည္း မွ်ေဝလုပ္ေဆာင္ေနတာေၾကာင့္ တေၾကာင္းတိုႛေၾကာင့့္ သူႛကို ေရမြန္ မက္ေဆးေဆးဆုု ခဵီးျမွၟင့္ရတာပဲ ျဖစ္ေဳကာင္း သူက ရွင္းျပသြားပၝတယ္။
အခုလို EarthRights Internationalအဖြဲႚမွာ ဦးေဆာင္လွုပ္ရွားသူ တဦးျဖစ္တဲ့ ကိုကေဆာဝၝး မက္ေဆးေဆးဆု ရတာနဲႛပတ္သက္လိုႛ EarthRights International ထုိင္းနိုင္္ငံ ခဵင္းမုိင္႓မိဳႚရံုးခြဲမွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနသူ မခင္နနၵာက အခုလို ေျပာျပပၝတယ္။
မခင္နနၵာ။ ။ “အခု အဲဒီ ကၽႊန္မတိုႛရဲ့ ဆရာေပၝ့ေနာ္၊ ဒီ pastor လည္း ျဖစ္တဲ့ အဲဒီသူက နိုဘယ္လ္ဆု ခဵီးျမွၟင့္ခံရတယ္ဆိုေတာ့ ကၽႊန္မတိုႛအေနနဲႛ ဒၝက ဂုဏ္ယူစရာေပၝ့ေနာ္။ သူကေတာ့ အျမဲတမ္းပဲ ဦးေဆာင္ လမ္းျပ ေကာင္းတဲ့ လူတေယာက္ ျဖစ္တယ္ေပၝ့ေနာ္။ သူႛမွာ အားရတာ တခုကေတာ့ UNOCAl case ေပၝ့ေနာ္၊ ဒီ ပိုက္လိုင္းတေလွ်ာက္မွာ ေနေနတဲ့လူေတြက ဘယ္လိုမဵိဳး ဒီ စစ္အစိုးရရဲ့ ဒီ human rights ေပၝ့ေနာ္၊ ဒီ လူႛအခြင့္အေရး ခဵိဳးေဖာက္မွု.ေတြကို သူတိုႛ ခံေနရလဲဆိုတဲ့ဟာကို ဒီ ကမႝာ့အနွံ ့အျပားမွာ သိလာေအာင္ သူကေန႓ပီးေတာ့မွ ဦးေဆာင္တာေပၝ့ေနာ္။ ကၽႊန္မတိုႛ ဒီ staff ေတြကေတာ့ အဲဒီဟာေတြကို အေထာက္အပံ့ ေပးတဲ့ လူေတြေပၝ့ေနာ္။”
ဖိလစ္ပိုင္နိုင္ငံက နွစ္စဥ္ဆိုသလို ခဵီးျမွၟင့္ေလ့ရွိတဲ့Ramon Magsaysay ဆုုုကို ႓ပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၀၂ခုနွစ္တုန္းက ထုိင္းျမန္မာနယ္စပ္ မဲေဆာက္႓မိဳႚမွာ ျမန္မာနိုင္ငံသားေတြကို ေစတနာ့ဝန္ထမ္းေဆးကုသေပးေနတဲ့ ေဒၝက္တာစင္သီယာေမာင္ကိုလည္း ခဵီးျမွင့္ခဲ့ဘူးေၾကာင္း သိရပၝတယ္ ။
၂၀၀၉ခုနွစ္အတြက္ ေရမြန္မက္ေဆးေဆး ဆုုကို ျမန္မာနိုင္ငံသား ကိုကေဆာဝၝး တေယာက္တည္းသာမက ျမစ္ေရေတြ ပိတ္ဆိုႛ႓ပီး ေရကာတာတည္ေဆာက္မွူကို တားျမစ္ေရးလွူပ္ရွားခဲ့တဲ့ တရုတ္နိုင္ငံသား Mr. Yu Xiaogang ၊ သဘာဝပတ္ဝန္းကဵင္ ထိန္းသိမ္းေရးကိစၥေတြမွာ စည္းမဵဥ္းခဵဳိးေဖာက္တဲ့ တရုတ္ကုမၼဏီ တေသာင္းစာရင္းကို ျပဳစုခဲ့သူ တရုတ္နိုင္ငံသား သတင္းစာဆရာ Mr. Ma Junနဲႛ ဆင္းရဲသားေတြကို အကူအညီေပးေရး လူမွူအဖြဲႚအစည္းကို ထူေထာင္လွုပ္ရွားခဲ့တဲ့ အိနၵိယနိုင္ငံသား Joshi တိုႛကိုလဲ ခဵီးျမွင့္ခဲ့ပၝတယ္။
ဒၝ့အျပင္ သဘာဝ ဝန္းကဵင္ထိန္းသိမ္းေရးသမားနဲႛ ေရွႚေနတဦးျဖစ္သူ Antonio Oposaကို တရားမဝင္ ငၝးဖမ္းေလွေတြ ေစာင့္ၾကည့္ေရးလုပ္ငန္းအတြက္ ဒီမက္ေဆးေဆးဆု ခဵးီျမွၟင့္လုိက္သလို၊ ထုိင္းနိုင္္ငံသား Mr.Krisan Kraisntu ကိုေတာ့ HIV/ AIDSေဆးေတြ ေစဵးသက္သက္သာသာနဲႛ ရေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးမွူအတြက္ ဒီဆုခဵီးျမွင့္ခဲ့ေၾကာင္း သိရပၝတယ္။
ကရင္ႏွစ္သစ္ကူးေန ့
ကရင္ေတာ္လွန္ေရးေန.
ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအရုံးေန ့
ကရင္အမ်ဳိးသားေန ့
ကရင္အမ်ဳိးသမီးအစည္းအရုံးေန.
ကရင္လူငယ္အစည္းအရုံးေန.
ကရင္အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရး
တပ္မေတာ္ေန.
ကရင္အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရး
တပ္မေတာ္ေန.
ကရင့္အာဇာနည္ေန.
ကရင္ခ်ည္ျဖဴဖြဲ. (လက္ခ်ည္ပြဲ)ေန.
|
